Dobre książki pod choinkę: Agata Hącia "Co robi język za zębami?"

Dla młodszych i starszych. Dla miłośników ojczystego języka, ale też dla zwykłych ciekawskich. Jestem pod wielkim wrażeniem "Co robi język za zębami?", bo to książka która bawi i uczy. Mądra, dowcipna, ale przede wszystkim bardzo przyjazna dla czytelnika. 

To książka z serii "rodzinnych", gdyż sięgną po nią dzieci, ich rodzice i dziadkowie. I każdy znajdzie coś dla siebie. Najmłodsi czytelnicy zachwycą się pięknymi ilustracjami Macieja Szymanowicza, które są doskonałym uzupełnieniem językowego przekazu. Dla nich są też „Hopsasanki, wygibanki, powtarzanki” czyli propozycje zabawy z językiem. Starsi będą mogli poćwiczyć "łamańce" językowe, albo przypomnieć sobie znane powiedzenia i przysłowia.

Ale  - co istotne - Agata Hącia nie poucza, ale zaciekawia, rozbawia i, jakby przy okazji, uczy. Komu i kiedy mówić dzień dobry?Jak okazywać szacunek starszym, a jak szefom? Podkoszulek czy podkoszulka?

Autorka podpowiada, jak korzystać z języka i słów, które mają wielorakie znaczenia. Przybliża pojęcie związków frazeologicznych, czyli czegoś z czym na co dzień mamy do czynienia, ale niekoniecznie wiemy, skąd się wzięło i co tak naprawdę oznacza. Prostymi metodami pozwala "rozruszać" naszą mowę, tak by brzmieć wyraźnie i poprawnie.

To książka, którą można otworzyć na dowolnej stronie i utonąć w niej na długo. Zacząć od końca, by z niecierpliwością sięgnąć do początku. Bo wszędzie znajdziemy coś, co nas wciągnie, zaskoczy, zachwyci. Pojęcie "kultura języka" nabiera tu zupełnie nowego znaczenia. Bez nadęcia, ale  przystępnie, przyjaźnie i praktycznie.

Agata Hącia "Co robi język za zębami? Poprawna polszczyzna dla najmłodszych", ilustracje Maciej Szymanowicz, PWN, 2017 r.

Dobre książki pod choinkę: Giovanni Boccaccio "Dekameron"

Tę książkę obowiązkowo trzeba mieć w swojej bibliotece. A osoba obdarowana takim prezentem będzie szczerze zachwycona. Bo i książka jest zachwycająca. Najnowsze wydanie "Dekamerona" kusi przepiękną okładką: barwną, zmysłową, obiecującą. Prawdziwy majstersztyk wydawniczy.

Ta książka od kilkuset lat uchodzi za klasykę erotycznych powiastek. Rozpala wyobraźnię i  wodzi na pokuszenie, zaś u innych budzi zgorszenie. A zaczyna się całkiem niewinnie. Florencja, 1348 r. Dziesięć osób zamkniętych w jednym domu przed zarazą, która pustoszy miasto, dla zabicia czasu snuje opowieść, która ma zainteresować zebranych. Na każdy dzień, a jest ich dziesięć, przypada inna historia.

Każda historia jest inna, ale wszystkie - w taki czy inny sposób - opowiadają o miłości. Mamy więc romantyczną miłość młodych kochanków, a na drugim biegunie spełnienie, które przybiera formę wyzwolenia najbardziej pierwotnych instynktów.

W opowieściach aż duszno od pożądania i namiętności. Miłość - jak przekonują bohaterowie opowieści - to nie tylko "duchowa łączność", ale też zwykły pociąg fizyczny, bez którego nie ma udanego małżeństwa. Ale czy zawsze mówimy o małżeństwa? Przecież namiętna noc bez zobowiązań to sama esencja zakazanej rozkoszy. Miłość spełniona i tragiczna. Romantyczna i cielesna. Niszcząca i życiodajna. Zakazana i niewskazana...


Boccaccio szokuje i zachwyca. Przyciąga i odpycha. Bawi i gorszy. I w tej kwestii nic nie zmienia się od lat. Ponadczasowe, genialne, a w najnowszym wydaniu - również piękne dzieło.

Giovanni Boccaccio "Dekameron", Wydawnictwo MG, 2017 r.

Dobre książki pod choinkę: "Polak NieNażarty", "Na szczęście"

Dwie fantastyczne książki na prezent. Dla prawdziwych smakoszy. Zapewniam, że zostaną z Wami na zawsze. Pierwsza to "Polak NieNażarty" Gosi Molskiej - coś dla osób mających apetyt na dobre jedzenie. Natomiast "Na szczęście. Przewodnik po świadomym życiu na cały rok" duetu Karoliny i Macieła Szaciłło to pozycja dla osób również z wielkim apetytem na dobre życie.

"Polak NieNażarty" to solidny kawał opowieści o polskiej kuchni oraz spora garść przepisów. To podróż kulinarna, regionalna i historyczna. Z humorem i kobiecą wnikliwością. Zaskakująca i zachwycająca. Prawdziwa perełka.  

Zacznę od tego, że to piękna książka - prawdziwa gratka dla estetów. Zaspokoi Wasze zamiłowanie do piękna, ale równocześnie zabierze Was w niezwykłą podróż po Polsce. Będzie to podróż kulinarna, pełna niespodzianek i daleka od utartych ścieżek i schematów. To również podróż historyczna, pełna wspomnień, anegdot, niezwykłych postaci.

"Polak NieNażarty" to "Kuchnia polska" w nowoczesnym i zaskakującym wydaniu. Polskie kultowe słodycze, słynne bazary, kuchnia PRL-u.... Do tego rozmowy z szefami kuchni i kulinarnymi gwiazdami. I fantastyczne przepisy - pyszne, ale nieprzekombinowane, do zrobienia z polskich produktów dostępnych w każdym sklepie. Dwuznaczny tytuł sugeruje dobrą zabawę. I rzeczywiście. "Polak NieNażarty" to obowiązkowa pozycja na półce każdego, kto lubi dobrze się bawić, czegoś przy okazji dowiedzieć i na koniec dobrze zjeść.   

Gosia Molska - dziennikarka i podróżniczka kulinarna, producent kreatywny, scenarzystka  i konsultantka  kulinarnych show. W TVP występowała w roli jurora w programie „Bake Off Ale Ciacho”, jest gospodynią programu  „Polska Molskiej”, regularnie gotuje i prowadzi reportaże podróżniczo-kulinarne w „Pytaniu na Śniadanie”. W stacji KUCHNIA+ prowadziła autorskie programy „Babeczki” (z Hanną Szymanderską jako współprowadzącą) i serię „Po-Smak Świata”.

"Na szczęście. Przewodnik po świadomym życiu"

"Czym tak na prawdę jest szczęście?" - pytają autorzy tej książki i oczywiście nie dają jednej odpowiedzi. Nawet nie próbują. Ale dowodzą, że każdy, niezależnie od wieku, płci, miejsca urodzenia dąży do szczęścia. Jak potrafi. A jeśli nie potrafi?

Okazuje się, że o ile prosta wydaje się odpowiedź na pytanie, czy chcemy być szczęśliwi, to już nie takie oczywiste jest pokazanie drogi, która wiedzie do osiągnięcia stanu szczęścia. Gubimy się, błądzimy, zwyczajnie nie umiemy być szczęśliwi. 

Ale szczęście to nie jest stan wyjątkowy. To coś, co możemy osiągnąć. Wszystko jest w naszych głowach i... rękach. Karolina i Maciej Szaciłło w prosty, przystępny sposób przedstawiają narzędzia, które pozwolą uzyskać nam stan zadowolenia, przyjemności, a wreszcie szczęścia. Każdy miesiąc z tego wyjątkowego przewodnika po życia przeznaczony jest innemu zagadnieniu. Dowiemy się, jak oddychać, relaksować się, pracować z emocjami. 

Jak odpoczywać, jak pracować? Co i jak jeść? Wszystko jest ważne, wszystko wpływa na stan naszego samopoczucia, ale musimy przede wszystkim być tego świadomi. Liczy się tu i teraz. Idealna książka dla osób, które w nowym roku chcą żyć dobrze, świadomie i czerpać radość z życia. Zapewniam, że postanowienia noworoczne zostaną z tą książki z Wami na dłużej. Na cały okrągły rok. 

Karolina Szaciłło - dziennikarka, specjalistka od zdrowego trybu życia. Prowadzi warsztaty i szkolenia z zakresu medytacji oraz zdrowego odżywiania. Współautorka, wraz z mężem,  Maciejem Szaciłło, poradników dietetycznych, koncentrujących się na zdrowym, oczyszczającym organizm jedzeniu m.in.Jedz i pracuj… nad własnym zdrowiem, Detoksy dla zdrowia i urody, Jem (to co) kocham i chudnę (Wydawnictwo Zwierciadło).

Maciej Szaciłło  - popularny ekspert od zdrowego żywienia oraz ekologicznego typu życia. Wspólnie z żoną, Karoliną Szaciłło, prowadzi liczne kursy, szkolenia i warsztaty zdrowego gotowania, wyjazdowe detoksy oraz zajęcia związane z medytacją i ćwiczeniami oddechowymi . Od lat przygotowuje zdrowe potrawy dla widzów telewizji śniadaniowych. Jest współautorem licznych publikacji poświęconych zdrowiu i oczyszczaniu organizmu. 

Gosia Molska "Polak NieNażarty", Karolina i Maciej Szaciłło "Na szczęście. Przewodnik po świadomym życiu na cały rok", Wydawnictwo Zwierciadło, 2017 r.

Dorota Wellman "Jak być przyzwoitym człowiekiem?"

Warto być przyzwoitym - mówił prof. Władysław Bartoszewski. A Dorota Wellman pyta: Jak być przyzwoitym? I okazuje, że to proste na pozór pytanie uruchamia potężną lawinę. Przemyśleń, refleksji, ale też kolejnych pytań i wątpliwości.

"Przyzwoitość. Kilkanaście liter, a tyle treści. Czy przestępca, który nie wydał kumpla przestępcy, jest przyzwoity?  Zachował się honorowo. Ale czy przestał być złoczyńcą?" - pisze we wstępie do swojej książki Wellman. I stawia ogromny znak zapytania. Prowokuje do szczerości, odwagi, niepopularnych i niepoprawnych politycznie refleksji. Bo na to pytanie nie ma jednej, prostej odpowiedzi. Być może w ogóle nie ma odpowiedzi. Ale można starać się odnieść do tych - jak pisze Wellman - kilkunastu liter, które niosą ze sobą tyle treści.

I rozmówcy dziennikarki to właśnie robią. Politycy, pisarze, społecznicy, dziennikarze. Ludzie znani z tego, że nie idą na kompromisy, że potrafią pójść na konfrontację i bronić swoich racji. Osobowości. Autorytety. Prowokatorzy. Nonkonformiści. To ludzie nieprzypadkowi. Dorota Wellman ich zna i niewątpliwie szanuje ich poglądy. Jest ich ciekawa, bo to ciekawe postaci. Ludzie, z którymi dobrze się rozmawia. To szczere rozmowy. Bezpretensjonalne. W jakimś sensie odkrywcze, bo rozmówców - skądinąd znane postaci - stawiają w zupełnie nowym świetle. Roman Giertych opowiada o tym, jak zachował się przyzwoicie w sytuacji publicznej, choć nie było to łatwe. Paulina Młynarska - jak wyciągnęła rękę na zgodę. Joanna Szczepkowska mówi o zwykłych anonimowych ludziach, którzy są dla niej wzorem przyzwoitości.

Ojciec Paweł Gużyński zastanawia się, czy przyzwoitość jest nudna i czy zdarzyło mu się zachować nieprzyzwoicie. Przy tej rozmowie chcę się zatrzymać, bo zrobiła ona na mnie największe wrażenie. To rozmowa o wartościach, wierze, ale też o zwykłym życiu, które stawia przed nami codzienne wyzwania i zmusza do wyborów; trudnych, nieoczywistych. Bo o ile wszyscy zgadzają się, że należy, trzeba, warto być przyzwoitym, to życie weryfikuje najbardziej wzniosłe idee. I sztuką jest otwarcie o tym mówić. Tego też wymaga zwykła, ludzka przyzwoitość.

Dorota Wellman "Jak być przyzwoitym człowiekiem? Proste pytania, trudne odpowiedzi", współpraca Karolina Głogowska, Edipresse Książki, 2017 r.

Stephen Grosz "Życie wysłuchane"

W każdej z opowieści Stephena Grosza zawartych w tej książce odnalazłam kawałek bliskiego mi świata; ludzi, emocji, zdarzeń. Zasłuchałam się w "Życie wysłuchane", ale dzięki temu lepiej wsłuchałam się też w swoje własne życie. 

Stephen Grosz od dwudziestu pięć lat pracuje jako psychoanalityk. W swojej książki zawarł doświadczenia z pięćdziesięciu tysięcy godzin spędzonych na rozmowach z pacjentami.

Ale "Życie wysłuchane" to nie są pojedyncze przypadki terapeutyczne. To raczej opowieść o życiu w ogóle; o ludziach zwykłych i niezwykłych, schematach zachowań, powielanych wzorcach i łamanych zasadach. O tym, że każdy z nas jest inny, wyjątkowy, ale równocześnie wszyscy chodzimy tymi samymi ścieżkami: miłości, nienawiści, manipulacji, kłamstwa, samotności.

Grosz nie atakuje nas naukowymi teoriami i fachowym słownictwem. Opowiada po prostu o Lily, Adamie, Lucy Jennifer i wielu innych. Opowiada o sobie i o każdym z nas - dlatego, że nie sposób nie odnaleźć siebie w tych opowieściach. To głęboka, a zarazem niezwykle przystępna wiwisekcja, która w naturalny sposób pozwala wejrzeć w psychikę człowieka. Wszystko - dowodzi Grosz - zaczyna się od rozmowy i na niej kończy. Od słów, lub ich braku, gdyż często to, czego nie mówimy, jest najbardziej wymowne.

Znakomita książka, która do psychologii przekona najbardziej nieprzekonanych. Jej znakiem firmowym jest empatia, wrażliwość, dogłębność, ale też świetnie poprowadzona fabuła i bohaterowie; prawdziwi, naturalni, wyraziści.

Stephen Grosz "Życie wysłuchane", Czarna Owca, 2014 r.

Wiktor Osiatyński "Rehabilitacja"

"Rehabilitacja" to książka o tym, jak żyć na trzeźwo; jak mądrze, uważnie i bez dalszych strat żyć na trzeźwo. A także o tym, jak te straty odrobić, jak po latach picia zrehabilitować się w oczach ludzi; najbliższych, dalszych, ludziach w ogóle. To swego rodzaju podsumowanie "Rehabu" i "Litacji", książek o drodze do trzeźwości. Ale ta droga - droga już "na trzeźwo", droga w jakimś sensie pokutna - wcale nie jest łatwiejsza. A pod wieloma względami trudniejsza, bo bez żadnej taryfy ulgowej.

Czyta się "Rehabilitację" na jednym oddechu - bo rzadko trafia się książka tak ważna, mądra, potrzebna. Niby niszowa - bo wciąż w kręgu alkoholizmu - ale ta "niszowość" to pozór. I autor znakomicie, choć mimowolnie, tego dowodzi.

Wiktor Osiatyński trzyma konwencję W. , który opowiada o sobie w trzeciej osobie. Dystans jest pozorny, bo świat, w który wchodzimy jest tak osobisty, szczery, że wiadomo, iż jesteśmy świadkiem czyjegoś życia; życia naprawdę.  To życie, po wielu latach, na trzeźwo, po terapii. To życie, w którym jest fajnie, bo jest się samemu przewidywalnym, ale też trzeba odrobić to wszystko, co się zaniedbało, czy nawet zaprzepaściło przez lata. To straty osobiste i zawodowe. Czasem nie do odrobienia.

Choć W. nie pije świat się nagle nie zmienia na lepsze, jego problemu nie znikają. A właściwie jest tak samo jak kiedyś, tylko nagle trzeba się z tym rzeczywistym światem zmierzyć, stawić mu czoło. Już na trzeźwo. I W. to robi; w rodzinie, wśród przyjaciół, w pracy. Odważnie, choć nie bez lęku. Popełniając błędy, ale mając ich świadomość. Czasem z bolesną myślą, że pewnych rzeczy nie da się wrócić, odrobić, że to już stało... I z tym też trzeba żyć. Ale - najważniejsze - żyć na trzeźwo.

Bardzo rzadko piszę o okładkach, tym razem napiszę. Ta jest surowa, ascetyczna. W tym tkwi jej siła. Bo to nie jest książka, która ma przyciągać uwagę. Ona ma nie odwracać uwagi od spraw najważniejszych.

Tu nie liczy się forma, ale treść. A ta jest wyjątkowa.

I na koniec: do tej recenzji zbierałam się od  kilku dobrych miesięcy, bo o takich książkach nie da się pisać ot tak, z biegu. Zmobilizowali mnie Czytelnicy "Litacji", których - jak widzę - przybywa z dnia na dzień. Dla Was ta recenzja.

Wiktor Osiatyński "Rehabilitacja", Iskry, 2012 r.

Charles Duhigg "Siła nawyku"

Dlaczego podejmujemy takie, a nie inne decyzje? Czemu powielamy wciąż te same błędy? Czy zmieniając jeden zwyczaj, możemy zmienić całe swoje życie? I jak to zrobić? Charles Duhigg pisze w tej książce o sprawach niby-oczywistych, ale otwiera przed czytelnikiem zupełnie nowe przestrzenie; wiedzy, poznania, samoświadomości. I choć to książka psychologiczna, to czyta się ją jak najlepszą sensację.

Początek tej książki jest wyjątkowo motywacyjny, wręcz brawurowy. Poznajemy Lisę; kobietę z nadwagą i niską samoocena, która nieoczekiwanie, w trakcie wakacyjnej wyprawy do Kairu, zostaje porzucona przez męża. Załamana, bez pieniędzy i widoków na przyszłość, postanawia... odbyć wyprawę przez pustynię. Ale nie ma na to ani funduszy, ani odpowiedniej kondycji. Decyduje się więc rzucić palenie. Nic więcej - tylko ta jedna zmiana, której może sama dokonać. Od tego momentu rozpoczyna się w jej życiu prawdziwa rewolucja. Ze starzejącej, zaniedbanej i sfrustrowanej kobiety Lisa przeistacza się stopniowo w atrakcyjną, wysportowaną, pełną życia, operatywną kobietę, dla której nie ma rzeczy niemożliwych.

Brzmi fantastycznie? A jednak przemiana Lisy to fakt mający solidne naukowe podstawy. Zmiana jednego nawyku - w tym przypadku było to rzucenie papierosów - uruchomiło cały proces zmian, który zaszedł w jej mózgu.

"Skupiając się na jednym wzorcu - określanym jako nawyk kluczowy - Lisa nauczyła się, w jaki sposób przeprogramować także inne nawyki obecne w jej życiu" - dowodzi Charles Duhigg.

Ta teza znajdzie mocne uzasadnienie w dalszej części książki. Autor pokazuje, jak nawyki rządzą naszym życiem i jak stajemy się ich niewolnikami. Ale pokazuje też, jak można odwrócić tę sytuację, przejmując władzę nad przyzwyczajeniami, które determinują nasze postępowanie, decyzje, wybory. I, co ważne, nie trzeba robić rewolucji w swoim życiu. Wystarczy jedna, pozornie niewielka zmiana, która pociągnie za sobą lawinę. 

Żeby pokazać, jak ogromne znaczenie mają nawyki - w możliwie szerokim wymiarze - autor odsłania nam kulisy działania największych speców od reklamy i marketingu. Za ich sukcesami stoi świetna znajomość ludzkich słabości, przyzwyczajeń, utrwalonych wzorców postępowania. Umiejętność ich przewidywania i... kreowania. To niezwykle pouczająca i odkrywcza część tej książki, która w prosty, przystępny sposób pokazuje, jak jesteśmy umiejętnie manipulowani za sprawą... własnych zwyczajów.      


Skuteczne i efektywne zarządzanie to - jak się okazuje - także zasługa utrwalenia i wykorzystania dobrych nawyków. Stworzenie udanego związku również na tym bazuje... Nie wspominając o wyjściu z nałogu, które - najprościej mówiąc -  jest niczym innym, jak zmianą nawyku. O czym byśmy zresztą w tej książce nie przeczytali, to dotyka to bardziej lub mniej naszego życia i otoczenia. Niby to oczywiste, ale jednak zaskakujące.

Świetna, odkrywcza, pouczająca książka, która z tzw. poradnikiem nie ma nic wspólnego. A jednak sporo można się z niej o sobie dowiedzieć.

Charles Duhigg "Siła nawyku", Dom Wydawniczy PWN, 2013 r.

"Jak błądzić skutecznie. Prof. Zbigniew Mikołejko w rozmowie z Dorotą Kowalską"

Piętnaście rozmów o wierze, polityce, miłości, snach, kobietach, dzieciństwie, śmierci. Sporo się z nich dowiemy; nie tylko o profesorze Mikołejko, ale też o nas samych.

Wywiad-rzeka, który Dorota Kowalska przeprowadziła z prof. Zbigniewem Mikołejko z powodzeniem wystarczyłby na kilka książek. Jedna z nich dotyczyłaby osobistej sfery życia profesora, jego dzieciństwa; przemocy, której doświadczył, krzywd i traum, które zdeterminowały jego dorosłe życie.

"Upokorzenia moralne, krzywdy fizyczne – to się najmocniej w nas odciska. To w nas wypalony wzór. Wzór wypalony do kości” – mówi Mikołejko.

Byłaby to także książka o słabości, niedoskonałości człowieka, ale też o sile, którą może on czerpać ze swoich niedostatków, o ile ma ich świadomość. Ta bardzo osobista, intymna wręcz część wywiadu, która jest znakomitym wstępem do kolejnych rozmów. Buduje bowiem ich wiarygodność, szczerość i przede wszystkim skraca dystans z czytelnikiem. Dzięki temu Mikołejko nie jest już dla nas tylko etykiem, czy filozofem, ale po prostu człowiekiem; niedoskonałym, wątpiącym – jednym z nas.

"Każdy jest inny, każdy jest – jak mówi wyświechtana, ale trafna maksyma – osobną wyspą (…) – dowodzi profesor. – Niektórzy mówią, że Bóg nas zrozumie. Ale ponieważ jestem człowiekiem, któremu bliższa jest niewiara niż wiara, nie liczyłbym w tej materii za bardzo na Boga.”

Od spraw osobistych rozmowy przechodzą do tematów egzystencjalnych i światopoglądowych. Poznajemy stosunek Mikołejki do religii, sztuki, polityki, historii, tradycji. Ale tu również daleko od banału i ogólników. Profesor nie uchyla się przed osobistymi opiniami na temat konkretnych polityków i znanych osób z życia publicznego wyraźnie zaznaczając swoje sympatie oraz antypatie. Pięknie mówi też o kobietach, miłości, zdradzie, samotności. Przeznaczeniu i śmierci.

Szczerze, bezpretensjonalnie, mądrze.

 

"Jak błądzić skutecznie. Prof. Zbigniew Mikołejko w rozmowie z Dorotą Kowalską", Wyd. Agora, Iskry, 2013 r.

Agnieszka Jucewicz, Grzegorz Sroczyński "Żyj wystarczająco dobrze"

W tych rozmowach każdy znajdzie coś o sobie, albo coś dla siebie. Przeczyta o własnych lękach i rozterkach. Kryzysach i uzależnieniach. Dostanie odpowiedź na pytania, które nie raz sobie lub innym zadawał. I ma szansę poczuć się naprawdę dobrze; bezpiecznie i normalnie. Bo znajdzie się w najlepszych rękach.

Agnieszka Jucewicz i Grzegorz Sroczyński rozmawiają w tej książce z 20 polskimi psychologami i terapeutami. Wśród ich rozmówców są m.in. Wojciech Eichelberger, Andrzej Wiśniewski, Lubomira Szawdyn, Ewa Woydyłło. Gdyby sprowadzić treść tych wszystkich rozmów do jednego prostego zdania brzmiałoby ono "Jak żyć", co sugerują zresztą sami autorzy. I tytuł książki, równie prosto, choć przewrotnie na to pytanie odpowiada. Ale już poszczególne rozmowy i pytania, które w nich padają, nie są ani proste, ani oczywiste.

Jak żyć z narcyzem, albo jak rozpoznać narcyza w sobie? - pyta Sroczyński Eichelbergera. A co to jest osobowość borderline i dlaczego jest tak niebezpieczna? Od typów osobowości tylko krok i ich zaburzeń tylko krok do poplątanego życia. Kiedy powinniśmy szukać pomocy i dla kogo jest psychoterapia - tę kwestię przybliża Ewa Woydyłło. A Marta Lizis-Młodożeniec w prosty i empatyczny sposób mówi o depresji, która może być śmiertelnie niebezpieczna. Znakomite są rozmowy z Lubomirą Szawdyn, która jak nikt inny zna się na leczeniu uzależnień. Jak piją kobiety i dlaczego tak trudno wyjść im z nałogu? A skąd dziś tylu pracoholików i czy to w ogóle da się leczyć? To syndrom dzisiejszych czasów i cienka jest tu granica miedzy normą, a problemem. Podobne jak zaburzenia psychosomatyczne, o których znakomicie opowiada prof. Bohdan W. Wasilewski.

Jest też w tej książce o wolnych związkach, niszczącej zazdrości i chronicznym braku radości życia. O związkach bez dzieci i relacjach w rodzinie; również tej niepełnej. O wyścigu szczurów i dorastaniu do dojrzałości. O stracie i o szczęściu.

To książka po prostu o życiu. I o nas wszystkich. Prosta, mądra, potrzebna.

Agnieszka Jucewicz, Grzegorz Sroczyński "Żyj wystarczająco dobrze", Wydawnictwo Agora SA, 2013 r.

Beata Pawlikowska "Planeta dobrych myśli"

Podoba mi się forma, podoba mi się treść; pozytywna, budująca, ciepła. Beata Pawlikowska pisze o sprawach niby-oczywistych i niby-zwyczajnych, ale robi to z dużym wyczuciem, wdziękiem, humorem, a przede wszystkim - z empatią. I to czyni tę książkę ważną i potrzebną. 

"Planeta dobrych myśli powstała znienacka. Podczas letnich popołudni, kiedy chwytałam za pióro i rysowałam. A na innych kartkach ołówkiem notowałam to, co samo układało się w akapity i zwrotki. " - pisze Beata Pawlikowska.

Warto przeczytać ten wstęp, by znać kontekst. A ten jest ważny, bo osobisty. Pawlikowska z notatek, które powstały z jej lęków, radości, niepewności, nadziei, marzeń, zrobiła dobry użytek. Przekuła je w działanie. Osobiste i twórcze. W książkę, która nie mówi "jak żyć", nie epatuje demagogią, ale zachęca, by żyć dobrze, uważnie, "jakoś".

To taki kolorowy brulion, jaki każdy z nas pewnie kiedyś prowadził; wypełniony krótkimi zdaniami, prostymi rysunkami, bardzo osobistymi myślami. Ten osobisty i bezpretensjonalny ton to zresztą coś, co wyróżnia tę lekturę. Czyni ją prawdziwą. Jest w niej "Wszystko to, w co wierzę i czego jestem pewna. To, co uznaję za 100 % prawdę na podstawie wszystkiego, co wiem o życiu i o świecie." - jak pisze Pawlikowska.

Może niektóre z tych myśli wydadzą wam się truizmami. Może niektóre uznacie za banalne, naiwne, oczywiste. Ale jestem pewna, że nad wszystkimi zatrzymacie się choćby na chwilę i skonfrontujecie je z własnymi lękami, uprzedzeniami, wątpliwościami.

Wspomnę też o formie tej książki; kolorowej, zakręconej, pozytywnej. Żółte, czerwone i zielone kartki. W kratkę, w linię, we wzorki. Dają energię i zachęcają, by zapełniać je własnymi myślami. Tu jest na to miejsce i czas, i pora. 

Więc to nie tylko książka, ale też osobisty notatnik. Tym bardziej polecam.

Beata Pawlikowska "Planeta dobrych myśli", Wydawnictwo G+J Książki, styczeń 2013 r.

Dobre książki pod choinkę - część II "Dobre życie"

Pisałam już o najlepszych książkach, które przeczytałam w 2012 roku. Teraz chciałam Wam polecić kilka ostatnich lektur, które zaliczyłabym do tzw. życiowo użytecznych, nazywanych też poradnikami.









"Niedoskonali, wolni, szczęśliwi. O sztuce dobrego życia"
Christophe Andre
Czarna Owca

To książka, która każe nam się skonfrontować z własnym wyobrażeniem o sobie, a także tym, co myślą o nas inni. I pokazuje równocześnie, jak nasza samoocena wpływa na to, jak jesteśmy postrzegani przez tzw. świat. Nie jest miło czytać, że sami - czy tego chcemy, czy nie - wpływamy na to, jak odbiera nas otoczenie.

A odbiera nas - jak się okazuje - przez pryzmat naszych kompleksów (niższości i wyższości), zahamowań, fobii, braku szacunku dla samego siebie i innych, niezdrowych ambicji, traum. Nawet, jeśli staramy się to głęboko ukryć. A właściwie - im głębiej staramy się to ukryć, tym dla nas gorzej. To książka w jakimś sensie demaskatorska, ale też ważna, pouczajaca, odkrywcza. I uwalniająca. Dla mnie - wyjątkowa pod każdym względem.

"Odmładzająca książka kucharska"

Dr Marek Bardadyn

Rebis

Jestem wierną czytelniczką książek dr. Marka Bardadyna. Cenię jego "Kody młodości" i "Nałóg jedzenia". Mam też "Odchudzają książkę kucharską" autora, której przepisy wciąż wypróbowuję i bardzo sobie chwalę. W "Odmładzającej książce kucharskiej": dostałam kolejną porcję przepisów na koktajle, desery, zupy, sałatki, pasty, zapiekanki i inne zgodnie z zasadami diety strukturalnej. Mają one pomóc schudnąć, ale też pobudzić procesy odmładzania organizmu.

Przepisy są proste, szybkie w wykonaniu, produkty tanie i dostępne w polskich marketach. Dla mnie to podstawa. Do tego książka jest pięknie zilustrowana, więc można zobaczyć, jak wygląda efekt finalny. I w wypróbowanych przeze mnie przepisach wszystko się zgadza! Polecam z pełnym przekonaniem.

"Superodporność. Jak z posiłków czerpać zdrowie"

Dr Joel Fuhrman

Studio Astropsychologii

 

Niezwykle spodobał mi się praktyczny aspekt tej książki. Dr Joel Fuhrman w sposób niezwykle przystępny i przyjazny czytelnikowi wyjaśnia, jak funkcjonuje nasz organizm i w jaki sposób możemy rozpoznać, że coś jest z nim nie tak. Ponieważ autor jest lekarzem nie bawi się w nowatorskie recepty na "zdrowe życie", ale bazując na swoim doświadczeniu - tym zawodowym i życiowym - przekazuje nam sporo wartościowych wskazówek. Dotyczą one m.in. tego, jak rozpoznać niezgroźne przeziębienie i odróżnić je od poważnej choroby i jak zachować rozwagę w każdej z tych sytuacji.

Obala przy okazji co najmniej kilka mitow, m.in. na temat zbijania gorączki, inhalacji, czy dobroczynnych witamin w pigułkach. Ale nie o chorobach jest tak naprawdę ta książka, ale o zdrowym życiu. Które owoce dają nam odporność, energię, a które wyłącznie smakują? Co naprawdę uchroni nas przed zawałem?

Mogłabym tak pisać i pisać... Dodam, że są jeszcze w tej książce przepisy - to dla miłośników zdrowych kulinarów. No to już nic dodać, nic ująć.

Maria Poprzęcka "Uczta bogiń"

Do tej wykwintnej uczty zasiadło dwanaście wyjątkowych kobiet. Jej inspiracją, twórczynią i zarazem jedną z uczestniczek jest Judy Chicago, artystka, która kilkadziesiąt lat temu stworzyła "Dinner Party" - równoboczny trójkąt stołów przy których posadziła wyłącznie kobiety. I to nie byle jakie; królowe, poetki, muzy... Maria Poprzęcka poszła tym samym tropem, ale do swojej uczty zaprosiła wyłącznie kobiety sztuki IX i XX wieku: malarki, fotograficzki. Eksperymentatorki, nowatorki. Kobiety wielkiej pasji.

W tym niezwykłym, choć na pozór przypadkowym gronie spotkamy nazwiska mniej lub bardziej znane. Łączy je jedno: talent, pasja, pragnienie tworzenia, przekraczania granic. Często zresztą pod okiem albo w cieniu mężczyzny; wielkiego mężczyzny.

Tak było choćby w przypadku Dory Maar, kochanki i muzy Picassa, która uwiodła go swoją silną i nieprzewidywalną naturą. A także urodą i talentem. Robiła znakomite zdjęcia - a dla surrealistów, jak pisze Poprzęcka, fotografia była jednym z ulubionych środków artystycznej wypowiedzi. Była świetna w tzw. fotografii społecznej - dokumentowała życie ulicy, biedę, cierpienie. Ale znakomicie odnalazła się także w fotografii reklamowej i erotycznej. Była zdolna, wrażliwa, wszechstronna. Ale przede wszystkim była kobietą Picassa... W końcu porzuconą, samotną, sfrustrowaną.

Takich historii, w których pasja i artyzm nieodłącznie związane są z miłością do mężczyzny - często znanego, wybitnego artysty - znajdziemy w tej książce więcej. Bywało, że to właśnie miłość i obcowanie na co dzień ze sztuką ukochanego stawały się inspiracją dla kobiet, które w końcu odważały się same tworzyć. Uruchamiały wyobraźnię, uwalniały emocje i ... odkrywały talent. Tak było choćby z Elizabeth Siddal - muzą malarza i poety Dantego Gabriela Rossettiego. Pozowała do jego najlepszych obrazów; piękna, uduchowiona, eteryczna. A wreszcie sama zaczęła rysować i będąc samoukiem w ciągu zaledwie dziesięciu lat stworzyła ponad sto obrazów i rysunków.

Nie sposób napisać o wszystkich kobietach z "Uczty bogiń". Wspomnę więc jeszcze o Lee Miller, odważnej top modelki lat 20. XX wieku, która - jak się okazało - poza niezwykłą urodą i talentem do uwodzenia mężczyzn miała też świetne oko fotografika i fotoreportera.

Piękna jest też historia Marie Laurencin, kochanki Apolinnaire'a, która przeszła przez piekło depresji, samotności, odrzucenia, by odnaleźć swoje miejsce w sztuce. "Nazywano ją królową malarstwa, tak jak Colette - królową literatury, a Coco Chanel - mody. W powszechnej pamięci żyje tylko to ostatnie nazwisko. Garsonki i perfumy okazały się trwalsze niż sztuka."

Spotkacie tu także piekną, zmysłową, poszukującą Georgię O'Keeffe, czy nieokiełznaną i przekraczającą artystyczne granice Judy Chicago, której zresztą zawdzięczamy "Dinner Party"...

Dwanaście kobiet. Dwanaście fantastycznych opowieści. O miłości, pasji, sztuce. Naprawdę smakowita to uczta.

Maria Poprzęcka "Uczta bogiń. Kobiety, sztuka i życie", Wydawnictwo Agora, 2012 r.

Philippe Pozzo di Borgo "Drugi oddech"

Jeśli oglądaliście "Nietykalnych" - skądinąd znakomity film - to zaręczam Wam, iż to tylko namiastka prawdziwej historii i książki, która stała się kanwą tej opowieści. Po filmie miałam mnóstwo pytań, poczucie niedosytu, chciałam więcej - w "Drugim oddechu" dostałam to, na co czekałam, a nawet dużo więcej; emocje, uczucia, swego rodzaju dopełnienie i wyjaśnienie wielu niejasności. To niezwykła historia i wyjątkowych spotykamy w niej ludzi.  Co ważne: To nie jest opowieść o człowieku, który miał wszystko, żył w złotej klatce i nagle "to się zmienia". To historia człowieka, który miał i wciąż ma pieniądze, ale od lat jest nadzwyczaj boleśnie doświadczany przez życie. I nadzwyczajnie stawia temu czoło.

Zacznę od filmu, skoro razem ze mną obejrzało go 40 milionów widzów i w Polsce był przed książka. "Nietykalni" w reżyserii Oliviera Nakache'a i Erica Toledano to obraz ciepły, z dużą dawką pozytywnej energii, którego fabuła skupia się na niezwykłej przyjaźni  sparaliżowanego arystokraty i jego opiekuna ze społecznych nizin mającego na bakier z prawem. Fantastycznie i dość lekko ogląda się film, w którym dwa odrębne światy zderzają się ze sobą i przy tym zazębiają; dając nadzieję, że przyjaźń, empatia, zrozumienie, istnieją niezależnie od wszystkich innych barier: społecznych, socjalnych, intelektualnych. O ile spotykają się dwaj wyjątkowi ludzie, których na pozór dzieli wszystko, a łączy, jak się okazuje, jeszcze więcej.

Za tę piękną opowieść (i "komediową" - jak pisze jej sprawca) - niskie pokłony. Film ogląda się znakomicie. Niewiele jednak z tego przekazu dowiadujemy się o tym, dlaczego główny bohater jest sparaliżowany od szyi w dół, jak żył wcześnie, kogo kochał, kto był przy nim wcześniej. A wreszcie; jak doszło do wypadku i co działo się zaraz potem. Nic właściwie nie wiemy o jego rodzinie i przyjaciołach - a przecież musieli przy nim być, uczestniczyć w tej tragedii. Te wszystkie pytania miałam w głowie po obejrzeniu "Nietykalnych". Na wszystkie, nieoczekiwanie, otrzymałam odpowiedzi w książce. Książce, która jest bardziej wyciszona, ale pełniejsza. Nie tak spektakularna, ale mądra, uważna, skupiona. I właściwie bardzo przy tym prosta.

Książka "Drugi oddech" (w polskiej edycji) to dwie opowieści. Pierwsza z nich to relacja z lat dzieciństwa, dojrzewania, młodzieńczych fascynacji bohatera, aż po jego wypadek na paralotni, który staje się swego rodzaju przedziałem losowym tej opowieści. Ale, jak się okazuje, życie doświadcza go już wcześniej, przed wypadkiem. Walka o posiadanie własnych dzieci, potem choroba ukochanej żony Beatrice, zmaganie się z cierpieniem, bólem, wreszcie walka o życie... Czy to od tych problemów bohater ucieka jak najwyżej w niebo, lecąc na paralotni, nie bacząc na niebezpieczeństwo? Być może. Potem okaże się, że to śmiertelnie chora Beatrice będzie jego jedynym oparciem w najtrudniejszych chwilach po wypadku, to ona będzie czuwać dzień i noc, gdy on będzie mógł jedynie mrugnąć powiekami. To ona będzie go przywracać do życia.

Beatrice umrze kilka lat po wypadku męża. Po jej śmierci w rozdziale "Diabeł stróż" autor opowie o swoich dalszych losach. O samotności, depresji i beznadziei życia kaleki, który nie ma dla kogo i po co żyć. Opowie o przyziemnych problemach niepełnosprawnej osoby, o poszukiwaniu opiekuna, pielęgniarza, stróża własnego życia. Takiego stróża odnajdzie w Abdelu, Algierczyku, który ani dnia nie przeżył zgodnie z prawem, a który okaże się jego kompanem, przyjacielem, dobrym duchem. Im obu ta znajomość wyjdzie zresztą na dobre.

I jeszcze strona 127, o której nie mogę zapomnieć. I kilka ważnych słów: "Kalectwo i choroba to ciąg złamań i poniżeń. W chwilach, gdy dostrzegamy kres, nadzieja jest tchnieniem życia; żeby je dobrze wykorzystać, trzeba wziąć drugi oddech. Maratończycy wiedzą, czym on jest. (...) Dusimy się, chcąc żyć zbyt szybko, okazać się najlepszymi, wygrać wyścig. Ci, którzy po kilkudziesięciu kilometrach oddychają lepiej, potrafią wyobrazić sobie metę. Celem jest boska uczta, odnaleziona miłość."

Przeczytajcie tę książkę, bo to jest zupełnie inna i nowa historia niż ta, którą dostaliśmy w "Nietykalnych". Spokojna, refleksyjna, zatrzymana w biegu. Piękna i mądra.

Czy jest tu coś, co mi się nie podoba? Nie podoba mi się filmowa okładka; to, że tak znakomita książka bazuje na kinie - choć to książka stała się jego podstawą. I tylko to; reszta jest rewelacyjna.

Na pewno o niej nie zapomnę, powiem więcej; wciąż o niej myślę.

Philippe Pozzo di Borgo "Drugi oddech", Wydawnictwo W.A.B., 2012 r.

Moja ocena 4,9

 

O. Leon Knabit OSB "Ulubiony bilbord papieża"

Bardzo osobista, szczera i zwyczajna - taka jest opowieść ojca Leona Knabita, mnicha benedyktyńskiego z Tyńca, o Janie Pawle II. To opowieść o przyjaźni, wspólnych wartościach, ale także o słabościach, wątpliwościach i tzw. życiu. Nie ma w niej patosu, nie ma górnolotnych słów. Są po prostu ludzie. Wyjątkowi ludzie.

Spotkali się w 1957 roku - ksiądz Karol i ksiądz Stefan (tak wtedy nazywał się ojciec Leon). Razem chodzili po górach, rozmawiali o życiu i o tym, co z nim najważniejsze; o nadziei, miłości, wierze. Te rozmowy musiały zostać w nich głęboko, skoro ich przyjaźń przetrwała tyle lat...

Przeczytałam tę książkę kilka tygodni temu i musiała się ona "ułożyć " w mojej głowie. Bo - poza tym - że jest pełna optymizmu i stanowi świadectwo wielkiej wiary, ma też drugie dno, bardzo ludzkie dno. Poznajemy w niej dwie wyjątkwowe postacie; Karola Wojtyłłę i ojca Leona. Pierwszego z nich nie muszę nikomu przedstwawiać. Drugi jest również fantastycznym człowiekiem; mądrym, ciepłym, wrażliwym, empatycznym. Takiego go widzimy, gdy opowiada o Janie Pawle II. Widzimy człowieka, który patrzy, podziwia, uczy się, ale nie jest bezkrytyczny. Jest po prostu sobą.

A opowiada, przy tym wszystkim bardzo zwyczajnie; o ich spotkaniach w Beskidzie Żywieckim, w Wadowicach, w Rzymie.... Opowiada jak o bliskim przyjacielu, a nie o posągowej postaci. To w tej książce ujmuje i zachęca, by czytać dalej. Łączy ich  poczucie humoru, świetny kontakt z młodzieżą i zamiłowanie do zwykłego życia, z którego czerpią energię i wiarę.

Dlaczego ta historia układała mi się w głowie przez kilka tygodni? Bo chyba musiałam dojrzeć do tego, żeby opowiadzieć Wam o tej książce; przełamującej wszelkie stereotypy, pod każdym względem wyjątkowej - prostej, zwyczajnej i istotnej.

O. Leon Knabit OSB "Ulubiony bilbord papieża", Wydawnictwo Esprit, 2012 r.

Moja ocena 4,8

Wiktor Osiatyński "Litacja"

Najpierw Wiktor Osiatyński napisał "Rehab" - swoją drogę dojrzewania do walki z chorobą alkoholową i trzeźwienia. Teraz dołączył "Litację", w której opisuje bardzo osobistą historię zdrowienia - w pełnym tego słowa znaczeniu - i nauki nowego życia. Życia na trzeźwo. Ale "Rehab" i "Litacja" to nie tylko życiowa rehabilitacja alkoholika, który poznaje siebie i buduje nowe relacje z ludźmi. To także znakomita i pod każdym względem uniwersalna analiza ludzkich uczuć, emocji, zachowań. Nad tą lekturą warto się zatrzymać na dłuższą chwilę. I zapewniam, że zostanie ona w Was dłużej, niż tylko chwilę.

O "Rehabilitacji" - najnowszej książce Wiktora Osiatyńskiego piszę TUTAJ

Zacznę od formy, gdyż już ta narzuca nam z góry pewną konwencję; przemyślaną i celową. "Litacja" nie jest dziennikiem, ani autobiografią. Bohaterem książki jest W., a narracja prowadzona jest w trzeciej osobie. To ciekawy i mądry zabieg, dzięki któremu mamy poczucie, iż czytamy  fabularną opowieść. Narrator stoi w niej z boku i choć wie wszystko o W., to jego przekaz wydaje się chłodny, analityczny, pozbawiony zbędnych emocji. W. może być każdym z nas - zdaje się mówić Wiktor Osiatyński. To jest akurat moje życie, ale na moim miejscu; na miejscu W., może być ktokolwiek.

Co do tego, że autor opisuje swoje doświadczenia, nie ma wątpliwości. Jest w "Litacji" kawał życia autora; początek kariery naukowej w Stanach, próby zawodowego odnalezienia się w polskiej rzeczywistości, osobiste relacje z żoną Ewą oraz córkami.  Sukcesy, porażki, nadzieje, wątpliwości. Tym to wszystko trudniejsze, że przeżywane bez znieczulenia, na trzeźwo. Osiatyński w sposób niezwykle szczery, chwilami dla siebie bezwzględny przedstawia trudną, ale też niezwykłą drogę życia w trzeźwości; życia, którego uczy się od podstaw, w którym usiłuje znaleźć dla siebie dobre i bezpieczne miejsce, w którym siebie i swoich najbliższych definiuje na nowo.

Istotą tej historii są emocje. Gdy W. pił, były one uśpione, zniekształcone. Teraz są prawdziwe i trudno sobie z nimi poradzić. Okazuje się, że nie wystarczy nie pić, by myśleć i przeżywać na trzeźwo. Emocjami, które dochodzą do głosu rządzi wciąż niebezpieczne, pijane myślenie. Trzeba więc bardzo uważnie przyglądać się swoim myślom, uczuciom, zachowaniom i wychwytywać w nich fałsz, sprowadzać je na nowe tory. To codzienna, żmudna praca. Wymagająca konsekwencji i charakteru. W. pomaga w tym medytacja i modlitwa. Jest więc "Litacja" także zapisem duchowej przemiany bohatera. Jego stopniowego i bardzo naturalnego zbliżenia z Bogiem.

O tej lekturze mogę powiedzieć, że czyta się ją w tak samo niewymuszony, spokojny i refleksyjny sposób, jak została napisana. Razem z autorem przyglądamy się W. i jego życiu. Analizujemy jego zachowania, relacje z najbliższymi, kibicujemy mu w jego trzeźwości i próbie wyrwania się z kolejnego nałogu - nikotynowego.

Przyglądamy się, ale - co bardzo istotne - nie oceniamy.

To jedna z tych książek, z którymi nigdy się nie rozstaję. Mądra, ważna, potrzebna. 

Wiktor Osiatyński "Litacja", Iskry, 2012 r.

Moja ocena 5

Lillian Glass "Toksyczni mężczyźni"

Nie ma znaczenia, czy jesteś ekspedientką, pielęgniarką, nauczycielką, czy panią psycholog. Czy masz 17, czy 70 lat. W każdym momencie swojego życia możesz trafić na mężczyznę, które ci je skutecznie zatruje. I to zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej. W "realu" i "w sieci". Nie ma jednej prostej odpowiedzi, jak się uwolnić od takiego faceta, ale rozpoznanie go jest już pierwszym krokiem do tego, by nie stać się jego ofiarą - pisze autorka "Toksycznych mężczyzn". Książki pod wieloma względami pouczającej.

Jaki - najprościej mówiąc - jest toksyczny mężczyzny? Taki, który sprawia, że kobieta zaczyna źle o sobie myśleć - odpowiada dr Lillian Glass, psycholożka specjalizująca się w komunikacji i mowie ciała. W swojej najnowszej książce, tym razem w całości poświęconej mężczyznom, pochyla się ona kobietami, które miały nieszczęście związać się z partnerami stosującymi wobec nich przemoc słowną, emocjonalną, fizyczną. "Większość kobiet pozostających w związkach z toksycznymi mężczyznami ma wrażenie, że jest w potrzasku. Albo boją się coś z tym zrobić, albo nie wiedzą, jak zmienić swoje położenie." - pisze Glass.

Takim właśnie kobietom-ofiarom autorka usiłuje pokazać, że ich sytuacja nie jest bez wyjścia i w każdej chwili, dzięki świadomym i konsekwentnym działaniom mogą położyć kres wyniszczającemu związkowi. To nie musi oznaczać od razu rozstania, które jest ostatecznością, ale postawienie wyraźnej granicy, której nikomu nie można przekraczać - ani w życiu osobistym, ani zawodowym. Tą granicą jest nasza godność osobista, poczucie własnej wartości, szacunek dla siebie samego.

Okazuje się, że kobiety często same wybierają sobie mężczyzn, którzy niszczą ich życie. Robią to mniej lub bardziej świadomie. Despotyzm biorą za stanowczość i męskość, chorobliwą zazdrość jest dla nich przejawem miłości, a zaborczość - troskliwości. Z czasem to, co było początkowo zaletą, staje się udręką, przybierając patologiczne rozmiary. Aby wyjść z opresji, trzeba sobie jednak uświadomić, że w niej jesteśmy. A to można zrobić rozpoznając potencjalnego oprawcę.

Autorka rozróżnia jedenaście typów toksycznych mężczyzn: zazdrosnego rywala, aroganckiego mądralę, manipulanta, dręczyciela, ofiarę, mięczaka, narcyza, czy socjo-pchychopatę. Każdemu z nich przypisuje cechy i zachowania, które jednoznacznie świadczą o tym, że powinno się ich unikać. To wskazówka dla kobiet, które już są w toksycznym związku i przestroga dla tych , które dopiero w taki związek wchodzą (ciekawy rozdział o toksycznych typach w internecie, warto zerknąć).

Tę lekturę polecam zarówno kobietom, jak i mężczyznom. Sądzę, że może przydać się na polu uczuciowym, towarzyskim, jak i zawodowym. Pewne zasady i schematy działania są bowiem uniwersalne i odnoszą się do obydwu płci, jak również do każdej dziedziny życia.

Lillian Glass "Toksyczni mężczyźni", Dom Wydawniczy Rebis, 2012 r.

Moja ocena 4,6

Jonathan Carroll "Poza ciszą"

"Poza ciszą" to książka tylko pozornie niewinna. Zwyczajny świat, do którego zaprasza nas narrator usypia naszą czujność, po czym okazuje się zmyślną pułapką, w którą wpadamy jak dzieci. Tu nic nie jest takim, jakim nam się na początku wydawało. Nic nie jest oczywiste, proste, zwyczajne. Jak to zresztą zwykle u Jonathana Carrolla ...  

Zaczyna się ta historia zwyczajnie, choć na swój sposób romantycznie. Max Fischer, wzięty autor komiksów  "Spinacz", poznaje na przyjęciu Lilly Aaron, która "ma w sobie coś z Francuzki". Max niedawno rozstał się ze swoją partnerką, czuje się nieco samotny i zagubiony, a choroba jego matki sprawia, że bardziej niż kiedykolwiek potrzebuje bliskości. Lilly znakomicie wpisuje się w tę sytuację; jest empatyczna, dojrzała, pełna ciepła i zrozumienia.

Związek Maxa z Lilly synem nabiera rumieńców. Jest on tym silniejszy i poważniejszy, że kobieta ma syna, niespełna dziesięciletniego Lincolna, z którym mężczyzna szybko nawiązuje świetny kontakt. Być może sprawia to jego chłopięca wyobraźnia, pozwalająca tworzyć komiksowy świat, a być może dojrzał właśnie do ojcostwa... Sam jest tą sytuacją mile zaskoczony, gdyż kompletnie nie widział się dotąd w roli ojca.

Ale z Lincolnem wszystko wyglada inaczej. Max czuje się za niego odpowiedzialny, dobrze się z nim dogaduje i niepostrzeżenie mężczyzna wchodzi w rolę pełnoprawnego taty. Jest to o tyle prostsze, że biologiczny ojciec chłopca nie żyje, a ten nigdy go nie poznał. Wydaje się, że Max, Lilly i Lincoln tworzą naprawdę udaną rodzinę.

Tę sielankę przerywa wypadek, któremu chłopiec ulega podczas zabawy. Jego obrażenia są co prawda niegroźne, ale gwałtowna reakcja Lilly w szpitalu zadziwia zarówno personel, jak i Maxa. Kobieta, wbrew zaleceniom lekarzy, chce natychmiast zabrać syna do domu i wydaje się przerażona faktem, że szpital wszedł w posiadanie jakichkolwiek danych chłopca.

Ten spontaniczny wybuch daje Maxowi do myślenia. Rozpoczyna on swoje prywatne śledztwo i zaczyna "grzebać" w przeszłości Lilly i Lincolna. To, co odkrywa, nijak się ma do tego, co opowiadała mu kobieta. Pytania mnożą sią, a prawda, której zaczyna się domyślać, wydaje się przerażająca. Max wie, że rozwikłanie tej zagadki i ujawnienie prawdy może w sposób dramatyczny i nieodwracalny zrujnować życie całej trójki. Ale czy milczenie jest dobrym wyjściem? Sytuacja wydaje się być bez wyjśia.

Sekrety, tajemnice, kłamstwa, czy sprytna mistyfikacja, która ma drugie dno? Po tej książce spodziewajcie się wszystkiego. U Carrolla nic nie jest jednoznaczne i oczywiste, a każda sytuacja może w ciagu sekundy nabrać nowego wymiaru. Nie dajcie się zwieść łagodnemu tonowi tej prozy, prostolinijnym, na pierwszy rzut oka postaciom, niby-banalnej fabule. Autor to mistrz kreacji. A światy, które kreuje do zwyczajnych nie należą - tak też jest i w tym przypadku.

Jonathan Carroll "Poza ciszą", Dom Wydawniczy Rebis, 2012 r.

Moja ocena 4,8

Takashi Nagai "Listy do dzieci"

To jedna z tych książek, które zostaną we mnie na zawsze. Mądra, głęboka i niezwykle piękna w swojej prostocie. Duch autora - szczerego, uczciwego i wyjątkowego pod każdym względem człowieka - czuć w każdym zdaniu, w każdym jej słowie. Brzmią one jak przypowieść o życiu; uważnym, godnym, wartościowym. Życiu naznaczonym cierpieniem wynikającym ze śmiertelnej choroby, pełnym poświęcenia dla pacjentów, a nade wszystko troski o los dzieci. Ale autor nie epatuje swoim nieszczęściem, nie budzi litości. Raczej podziw i szacunek - za wielki spokój, mądrość i pokorę w obliczu zbliżającej się śmierci. I to chyba największa wartość tej książki. 

Takashi Nagai był lekarzem radiologiem w Nagasaki. Gdy zdiagnozowano u niego chorobę popromienną, która była skutkiem ubocznym promieniowania jonizującego, za pomocą którego leczył ludzi, nie zaprzestał on swojej lekarskiej praktyki. Uznał, że skoro zostały mu najwyżej 2-3 lata życia, może je poświęcić swoim pacjentom. O tej decyzji poinformował żonę; chciał, by była przygotowana na jego odejście.

 Życie jednak napisało inny scenariusz. To jego żona odeszła pierwsza. Była jedną z wielu ofiar ataku atomowego na Nagasaki. Takashi został sam z dwójką małych dzieci. Był już wtedy ciężko chory, a promieniowanie po wybuchu bomby dodatkowo nasiliło objawy choroby popromiennej. Takashi musiał zrezygnować z pracy, został bez środków do życia. Dzięki pomocy dobrych ludzi zamieszkał z dziećmi w prymitywnej chatce zbudowanej na zgliszczach zrujnowanego domu. Jego stan był tak ciężki, że nie wstawał z łóżka, by nie narażać powiększonej do granic możliwości śledziony, która w każdej chwili mogła pęknąć.

W tak ciężkim stanie, mając świadomość zbliżającej się śmierci, zaczął pisać "Listy do dzieci", którą są zarazem zapisem ostatnich dni, jak i wskazówką dla jego dzieci, jakimi wartościami kierować się w życiu, co jest tak naprawdę najważniejsze. Nie ma w tych listach patosu, jest natomiast ogromna ojcowska miłość i troska. Największym zmartwieniem Takashi jest to, jaki los czeka jego dzieci w sierocińcu, jak poradzą sobie w tych ekstremalnych, uwłaczających ludzkiej godności warunkach - bo tak, niestety, wygląda życie ówczesnych sierot.

Jedyne, co może przekazać swoim pociechom to, by kierowały się w życiu uczciwością i szacunkiem wobec innych, uczyły się i pracowały z pasją, miały w sobie niezachwianą wiarę. Proste, ważne przesłania, które nie straciły nic ze swojej mocy.

Sen z powiek spędzają mu także codzienne sprawy, takie jak ubranie dla dzieci, ich bezpieczeństwo, nauka. Czuje się bezradny, gdyż w żaden sposób nie może im pomóc, uchronić przed niebezpieczeństwami, nie może nawet zaspokoić ich podstawowych socjalnych potrzeb. Ma świadomość, że jest dla swoich dzieci ciężarem, choć równocześnie na każdym kroku otrzymuje od nich dowody wielkiej miłości i poświęcenia. Wie, że nawet ciężko chory, unieruchomiony na łóżku, jest im potrzebny, musi dla nich żyć. Jeszcze choćby dzień, tydzień, miesiąc...

Dawno nie czytałam tak pięknej i poruszającej opowieści o miłości, poświęceniu, wielkiej sile wiary i nadziei. Szczerej, bezpretensjonalnej, prosto z serca.

Takashi Nagai "Listy do dzieci", PROMIC, 2010 r.

Komu polecam

Czytelnikom ceniącym mądrą, wartościową prozę

Moja ocena 4,8

Krystian Głuszko "Spektrum"

Jak wygląda świat z perspektywy młodego człowieka uwięzionego we własnych lękach? Jak radzić sobie z życiem, gdy jedynym wyjściem wydaje się śmierć? Na te i inne trudne pytania próbuje w swojej książce odpowiedzieć Krystian Gałuszko, który od 11 lat zmaga się z chorobą psychiczną. To poruszający, niezwykle szczery, momentami dramatyczny zapis szpitalnych doświadczeń, nieustającej walki z samym sobą i chorobą, która determinuje całe życie. Z którą trzeba nauczyć się żyć.

"Jak wiele można oczekiwać od życia? Większość z Was gubi się w pogoni za pieniędzmi, karierą... A my? My pragniemy tylko zdrowia, impulsu, który otworzy nam drzwi do nowego świata, Waszego świata" - pisze Krystian. Te słowa nabierają nowego wymiaru, gdy poznajemy świat chłopaka. To świat samotności, okaleczeń, które przynoszą pozorną ulgę, lęków i koszmaru szpitalnego leczenia.

Krystian zachorował, gdy miał 15 lat. Odizolował się od przyjaciół, rodziny, pogrążył się w piekle własnych lęków. Wizyty u psychologa, u psychiatry, a w końcu szpital... Swoją opowieść chłopak rozpoczyna właśnie od szpitala, nie szczędząc drastycznych scen z  terapii elektrowstrząsami, czy wstrząsami insulinowymi. Przez pryzmat tych scen widzimy ogrom cierpienia, również fizycznego, które towarzyszy chorobie psychicznej. Szpital to miejsce, do którego chory wcześniej czy później wraca, miejsce znienawidzone, bo kojarzące się z bólem, bezsilnością, nieludzkim traktowaniem, upokorzeniem, czy wręcz upodleniem. Głuszko nazywa je piekłem - "Gdy utkniesz tam na dłużej, pamiętaj, stąd nie ma ucieczki!" - pisze.

Drastyczne sceny ze szpitala przeplatają się z próbami powrotu do normalności, do życia sprzed choroby. Niestety, to próby nieudane, kończące się w najlepszym wypadku okaleczeniami, w najgorszym próbami samobójczymi. Choroba zabiera Krystianowi wszystko; sen, spokój, radość. Szczelnym murem odgradza go od ludzi, nie pozwala skończyć studiów, usamodzielnić się.

A jednak w tym bezgranicznie mrocznym świecie pojawia się promień nadziei. Krystian zakochuje się z wzajemnością w Ewie, a ona decyduje się żyć razem z nim i jego chorobą. To trudna, bardzo wymagająca miłość, ale tym większa jest jest wartość.

"Spektrum" nie jest łatwą książką. Konfrontuje czytelnika ze światem, o którego istnieniu wolałby pewnie nie wiedzieć. A jednak ten świat jest bliżej niż nam się wydaje.  I w każdej chwili może stać się naszym własnym światem. Gratuluję autorowi odwagi i wielkiej siły charakteru. Jak również świetnego stylu i wyczucia językowego, dzięki którym ta książka to nie tylko bardzo osobisty dziennik, ale również kawałek dobrej literatury.

Krystian Głuszko "Spektrum", Wydawnictwo Dobra Literatura, 2012 r.

Komu polecam

Mądrym, wrażliwym czytelnikom

Moja ocena 4,5

Ewa Woydyłło "Bo jesteś człowiekiem. Żyć z depresją, ale nie w depresji"

Ewa Woydyłło ma niezwykle cenną umiejętność pisania o sprawach trudnych w sposób bardzo przystępny i bliski zwykłemu człowiekowi. Czytelnik ma poczucie, że autorka zwraca się właśnie do niego i rozmawia nim, jak z najbliższym przyjacielem, który go rozumie i chce mu pomóc. W swojej najnowszej książce autorka dotyka wyjątkowo wrażliwej materii - depresji.

 Ale, co istotne, nie porywa się na skomplikowane, naukowe teorie, a pisze przede wszystkim o ludziach, którzy depresji doświadczyli lub doświadczają. Okazuje się, że ta dotyka każdego; niezależnie od wieku, płci, wykształcenia, pozycji społecznej i zawodowej. Powołując się na przypadek brytyjskiego pisarza Clive'a S. Lewisa, który cierpiał na depresję po śmierci żony, porównuje smutek, towarzyszący depresji do strachu: "Wyobraźmy sobie człowieka w kompletnej ciemności. Myśli on, ze znajduje się w piwnicy lub lochu".

Autorka wspomina również Willama Styrona, który zachorował na ciężką depresję bezpośrednio po tym, jak po wielu latach odstawił alkohol. Swoje doświadczenia z chorobą opisał w książce "Dotyk ciemności. Kronika obłędu" i są one naprawdę przejmujące. Takich przykładów podaje Woydyłło wiecej dając czytelnikowi jasny komunikat: jeśli cierpisz na depresję, nie jesteś w tym osamotniony. Ale skoro inni sobie poradzili, tym również możesz.

Ewa Woydyłło, jak na psychologa przystało, każe odróżnić depresję od chwilowego załamania, obniżenia nastroju, chandry, złego humoru. Ale też stwierdza, że zdiagnozowanie jej jest bardzo trudne. Kluczowa jest tu samoobserwacja, świadomość własnej psychiki, zachowań. Namawia przy tym do korzystania z pomocy psychologa lub psychiatry.

Autorka porusza jeszcze jeden niezwykle ważny aspekt depresji. Jest nim rodzina. Jak traktować chorego, w jaki sposób się do niego zwracać, a jakich zachowań bezwzględnie unikać? Jak uchronić dzieci przed traumą związaną z chorobą matki, czy ojca? To kluczowe kwestie, nie mniej ważne od przyczyn i istoty samej choroby.

Bazując na swoich doświadczeniach terapeuty Woydyłło stara się odpowiedzieć na te i wiele innych pytań. Podobnie jak w poprzednich swoich książkach, które polecam - "Rak duszy" i "Podnieś głowę" - robi to z dużym wyczuciem, wrażliwością, empatią.

Ewa Woydyłło "Bo jesteś człowiekiem. Żyć z depresją, ale nie w depresji", Wydawnictwo Literackie, 2012 r.

Komu polecam

Osobom zainteresowanym spojrzeniem w głąb siebie

Moja ocena 4,6