Dorota Wellman "Jak być przyzwoitym człowiekiem?"

Warto być przyzwoitym - mówił prof. Władysław Bartoszewski. A Dorota Wellman pyta: Jak być przyzwoitym? I okazuje, że to proste na pozór pytanie uruchamia potężną lawinę. Przemyśleń, refleksji, ale też kolejnych pytań i wątpliwości.

"Przyzwoitość. Kilkanaście liter, a tyle treści. Czy przestępca, który nie wydał kumpla przestępcy, jest przyzwoity?  Zachował się honorowo. Ale czy przestał być złoczyńcą?" - pisze we wstępie do swojej książki Wellman. I stawia ogromny znak zapytania. Prowokuje do szczerości, odwagi, niepopularnych i niepoprawnych politycznie refleksji. Bo na to pytanie nie ma jednej, prostej odpowiedzi. Być może w ogóle nie ma odpowiedzi. Ale można starać się odnieść do tych - jak pisze Wellman - kilkunastu liter, które niosą ze sobą tyle treści.

I rozmówcy dziennikarki to właśnie robią. Politycy, pisarze, społecznicy, dziennikarze. Ludzie znani z tego, że nie idą na kompromisy, że potrafią pójść na konfrontację i bronić swoich racji. Osobowości. Autorytety. Prowokatorzy. Nonkonformiści. To ludzie nieprzypadkowi. Dorota Wellman ich zna i niewątpliwie szanuje ich poglądy. Jest ich ciekawa, bo to ciekawe postaci. Ludzie, z którymi dobrze się rozmawia. To szczere rozmowy. Bezpretensjonalne. W jakimś sensie odkrywcze, bo rozmówców - skądinąd znane postaci - stawiają w zupełnie nowym świetle. Roman Giertych opowiada o tym, jak zachował się przyzwoicie w sytuacji publicznej, choć nie było to łatwe. Paulina Młynarska - jak wyciągnęła rękę na zgodę. Joanna Szczepkowska mówi o zwykłych anonimowych ludziach, którzy są dla niej wzorem przyzwoitości.

Ojciec Paweł Gużyński zastanawia się, czy przyzwoitość jest nudna i czy zdarzyło mu się zachować nieprzyzwoicie. Przy tej rozmowie chcę się zatrzymać, bo zrobiła ona na mnie największe wrażenie. To rozmowa o wartościach, wierze, ale też o zwykłym życiu, które stawia przed nami codzienne wyzwania i zmusza do wyborów; trudnych, nieoczywistych. Bo o ile wszyscy zgadzają się, że należy, trzeba, warto być przyzwoitym, to życie weryfikuje najbardziej wzniosłe idee. I sztuką jest otwarcie o tym mówić. Tego też wymaga zwykła, ludzka przyzwoitość.

Dorota Wellman "Jak być przyzwoitym człowiekiem? Proste pytania, trudne odpowiedzi", współpraca Karolina Głogowska, Edipresse Książki, 2017 r.

Paweł Reszka, Michał Majewski "Zawód: szpieg. Rozmowy z Aleksandrem Makowskim"

Sukces tej książki to zasługa jej autorów i rozmówcy. Ci pierwsi to doświadczeni dziennikarze - Paweł Reszka i Michał Majewski. A ich rozmówcą i bohaterem książki jest Aleksander Makowski, jeden z najsłynniejszych oficerów polskiego wywiadu. 

O Aleksandrze Makowskim zrobiło się głośno dwa lata temu, gdy Czarna Owca wydała jego książkę "Tropiąc Bin Ladena". Po tej lekturze uznałam, że Makowski to najzdolniejszy pisarz wśród agentów polskiego wywiadu; błyskotliwy, inteligentny, świetnie budujący napięcie i przede wszystkim mający coś do powiedzenia.

Rozmowy, które z Aleksandrem Makowskim prowadzą dwaj dziennikarze są swoistym uzupełnieniem poprzedniej książki. I tu również znakiem jakości jest znakomita umiejętność snucia opowieści, które pokazują kawałek niedostępnego powszechnie świata. Makowski, z wrodzoną sobie swobodą, opowiada o kulisach werbowania i działania agentów oraz o tym,  jak wyglądała jego praca jako oficera PRL-owskiego wywiadu. Sporo jest o szkoleniach szpiegów w Kiejkutach, czy pracy tzw. "nielegałów". Tytułowy szpieg nie szczędzi nam przy tym "smaczków" związanych z pracą oficera wywiadu. Pisze o sposobach pozyskiwania informacji, ich weryfikacji, budowania zaufania. Jak również o wielkiej skrupulatności, pracowitości i wytrwałości, które są fundamentem dobrego szpiega. Jest też o sukcesach, porażkach, słabościach, niebezpieczeństwach.

Makowski nie ukrywa okresu swojej pracy przy rozpracowywaniu źródeł finansowania polskiej opozycji w latach 80. - co stało się powodem jego negatywnej weryfikacji w roku 1990 i zwolnienia ze służby. To zresztą początek kolejnej fascynującej historii związanej z późniejszą pracą u Rudolfa Skowrońskiego, szefa Inter Commerce. Obaj prowadzili w Afganistanie rozmowy w sprawie handlu bronią, szmaragdami i druku afgańskich pieniędzy w Polsce. W negocjacjach z Ahmadem Szahem Masudem, dowódcą Sojuszu Północnego, walczącego z reżimem talibów, z którym Makowski się zaprzyjaźnił, niewątpliwie pomagało jego doświadczenie ze służby wywiadowczej.

Makowski mówi dziennikarzom tyle, ile chce i tyle, ile może. Ale nie da się ukryć, że dla czytelnika niewtajemniczonego w kulisy pracy wywiadu to naprawdę bardzo dużo. Tzw. zwyczajne życie miesza się w tej książce z historiami rodem z najlepszych sensacyjnych filmów. I nawet jeśli to tylko niewielki fragment prawdziwego życia szpiega, to choćby dla tego fragmentu warto tę książkę przeczytać.

Paweł Reszka, Michał Majewski "Zawód: szpieg. Rozmowy z Aleksandrem Makowskim", Czarna Owca, 2014 r.

Anita Czupryn, Dorota Kowalska "Ostatni samuraj. Rozmowy o generale Petelickim"

Charyzmatyczny, nieugięty, pryncypialny. Stworzył GROM, wyszkolił znakomitych ludzi, pokazał światu najlepsze oblicze polskiego wojska. Szarmancki, elegancki, błyszczący na salonach. A przy tym niepokorny, konfliktowy, trudny. Zbudował swoją legendę, ale samobójczą śmiercią postawił wiele znaków zapytania, na które wciąż trudno znaleźć odpowiedź. 

O generale Sławomirze Petelickim trudno opowiedzieć w krótkich, żołnierskich słowach. Dlatego w tej książce opowiada o nim wiele osób; bardzo szczerze, wzruszająco, również dowcipnie. Z tych rozmów wyłania się obraz człowieka wyjątkowego. O którym warto przeczytać, nawet jeśli się go nie znało.

Z postacią generała Petelickiego zetknęłam się w świetnej książce Aleksandra Makowskiego "Tropiąc Bin Ladena". Obaj pracowali kiedyś w wywiadzie, mieli podobne doświadczenia, dobrze się znali. Makowski zaproponował Petelickiemu szkolenie żołnierzy Ahmada Szahema Masuda, słynnego dowódcy Sojuszu Północnego, walczącego z reżimem talibów. To był ogromny dowód uznania i zaufania dla polskiego generała, ale też rodzaj przyjacielskiej pomocy, bo Petelicki tracił już wtedy swoją pozycję w kraju. Z tej krótkiej wzmianki w książce Makowskiego wynikało, że Sławomir Petelicki to postać pod wieloma względami wybitna, trudno wpisująca się w jakiekolwiek schematy. Przeznaczona do najtrudniejszych misji, wymagających poświęcenia życia.

Kilka dni po tej lekturze dowiedziałam się, że generał zastrzelił się w swoim domu.

I to jest właściwie punkt wyjścia tej książki. Dlaczego? To pytanie łączy wszystkie rozmowy. Począwszy od tej z bratem Januszem Petelickim, przez rozmowę z Gromosławem Czempińskim, na rozmowie z żoną Agnieszką Petelicka skończywszy. Nie dostajemy odpowiedzi na pytanie "dlaczego?", bo i trudno się jej spodziewać. Ale odbywamy niesamowitą podróż przez życie człowieka, który żył na sto procent. Nie bał się życia, a odwaga, brawura, rozmach były w nie wpisane od początku do końca.

Nie ma w tej książce rozmów nudnych, bo takich być nie może.

O Petelickim można bowiem powiedzieć wszystko, ale nie to, że był nudnym człowiekiem. Ja zapamiętam piękny portret generała, który nakreślił jego przyjaciel Michał Komar, w dowcipnej, anegdotycznej formie przedstawił Gabriel Wróblewski, profesjonalnie pokazał Aleksander Makowski. Najbardziej wzruszające są oczywiście rozmowy z najbliższymi; córką Dominiką i żoną Agnieszką. Ale i one pokazują jedynie kawałeczek tej osobistej, prawdziwej twarzy "wojownika".

Gratuluję autorkom, które swoimi rozmowami - wnikliwymi, z dobrym merytorycznym przygotowaniem, ale też empatią - zbudowały historie niejednoznaczną, intrygującą, możliwie wszechstronną. Bez patosu, ale też bez fałszywej skromności. Na miarę wyjątkowego człowieka.

Anita Czupryn, Dorota Kowalska "Ostatni samuraj. Rozmowy o generale Petelickim", Czarna Owca, 2013 r.

"Jak błądzić skutecznie. Prof. Zbigniew Mikołejko w rozmowie z Dorotą Kowalską"

Piętnaście rozmów o wierze, polityce, miłości, snach, kobietach, dzieciństwie, śmierci. Sporo się z nich dowiemy; nie tylko o profesorze Mikołejko, ale też o nas samych.

Wywiad-rzeka, który Dorota Kowalska przeprowadziła z prof. Zbigniewem Mikołejko z powodzeniem wystarczyłby na kilka książek. Jedna z nich dotyczyłaby osobistej sfery życia profesora, jego dzieciństwa; przemocy, której doświadczył, krzywd i traum, które zdeterminowały jego dorosłe życie.

"Upokorzenia moralne, krzywdy fizyczne – to się najmocniej w nas odciska. To w nas wypalony wzór. Wzór wypalony do kości” – mówi Mikołejko.

Byłaby to także książka o słabości, niedoskonałości człowieka, ale też o sile, którą może on czerpać ze swoich niedostatków, o ile ma ich świadomość. Ta bardzo osobista, intymna wręcz część wywiadu, która jest znakomitym wstępem do kolejnych rozmów. Buduje bowiem ich wiarygodność, szczerość i przede wszystkim skraca dystans z czytelnikiem. Dzięki temu Mikołejko nie jest już dla nas tylko etykiem, czy filozofem, ale po prostu człowiekiem; niedoskonałym, wątpiącym – jednym z nas.

"Każdy jest inny, każdy jest – jak mówi wyświechtana, ale trafna maksyma – osobną wyspą (…) – dowodzi profesor. – Niektórzy mówią, że Bóg nas zrozumie. Ale ponieważ jestem człowiekiem, któremu bliższa jest niewiara niż wiara, nie liczyłbym w tej materii za bardzo na Boga.”

Od spraw osobistych rozmowy przechodzą do tematów egzystencjalnych i światopoglądowych. Poznajemy stosunek Mikołejki do religii, sztuki, polityki, historii, tradycji. Ale tu również daleko od banału i ogólników. Profesor nie uchyla się przed osobistymi opiniami na temat konkretnych polityków i znanych osób z życia publicznego wyraźnie zaznaczając swoje sympatie oraz antypatie. Pięknie mówi też o kobietach, miłości, zdradzie, samotności. Przeznaczeniu i śmierci.

Szczerze, bezpretensjonalnie, mądrze.

 

"Jak błądzić skutecznie. Prof. Zbigniew Mikołejko w rozmowie z Dorotą Kowalską", Wyd. Agora, Iskry, 2013 r.

Agnieszka Jucewicz, Grzegorz Sroczyński "Żyj wystarczająco dobrze"

W tych rozmowach każdy znajdzie coś o sobie, albo coś dla siebie. Przeczyta o własnych lękach i rozterkach. Kryzysach i uzależnieniach. Dostanie odpowiedź na pytania, które nie raz sobie lub innym zadawał. I ma szansę poczuć się naprawdę dobrze; bezpiecznie i normalnie. Bo znajdzie się w najlepszych rękach.

Agnieszka Jucewicz i Grzegorz Sroczyński rozmawiają w tej książce z 20 polskimi psychologami i terapeutami. Wśród ich rozmówców są m.in. Wojciech Eichelberger, Andrzej Wiśniewski, Lubomira Szawdyn, Ewa Woydyłło. Gdyby sprowadzić treść tych wszystkich rozmów do jednego prostego zdania brzmiałoby ono "Jak żyć", co sugerują zresztą sami autorzy. I tytuł książki, równie prosto, choć przewrotnie na to pytanie odpowiada. Ale już poszczególne rozmowy i pytania, które w nich padają, nie są ani proste, ani oczywiste.

Jak żyć z narcyzem, albo jak rozpoznać narcyza w sobie? - pyta Sroczyński Eichelbergera. A co to jest osobowość borderline i dlaczego jest tak niebezpieczna? Od typów osobowości tylko krok i ich zaburzeń tylko krok do poplątanego życia. Kiedy powinniśmy szukać pomocy i dla kogo jest psychoterapia - tę kwestię przybliża Ewa Woydyłło. A Marta Lizis-Młodożeniec w prosty i empatyczny sposób mówi o depresji, która może być śmiertelnie niebezpieczna. Znakomite są rozmowy z Lubomirą Szawdyn, która jak nikt inny zna się na leczeniu uzależnień. Jak piją kobiety i dlaczego tak trudno wyjść im z nałogu? A skąd dziś tylu pracoholików i czy to w ogóle da się leczyć? To syndrom dzisiejszych czasów i cienka jest tu granica miedzy normą, a problemem. Podobne jak zaburzenia psychosomatyczne, o których znakomicie opowiada prof. Bohdan W. Wasilewski.

Jest też w tej książce o wolnych związkach, niszczącej zazdrości i chronicznym braku radości życia. O związkach bez dzieci i relacjach w rodzinie; również tej niepełnej. O wyścigu szczurów i dorastaniu do dojrzałości. O stracie i o szczęściu.

To książka po prostu o życiu. I o nas wszystkich. Prosta, mądra, potrzebna.

Agnieszka Jucewicz, Grzegorz Sroczyński "Żyj wystarczająco dobrze", Wydawnictwo Agora SA, 2013 r.

Leszek Kostrzewski, Piotr Miączyński „Łowcy milionów”

Dziesięć rozmów, dziesięć historii o dużych pieniądzach. Szefowie największych polskich firm opowiadają dziennikarzom, jak tworzyli swoje gospodarcze imperia. Ich nazwiska często pozostają w cieniu znanych marek, takich jak CCC, Śnieżka, czy Kross, ale to właśnie oni, konkretni ludzie, stoją za ich sukcesem.

Tworzyli swoje firmy od podstaw; najpierw był pomysł, a potem ciężka praca, upór i motywacja, by iść dalej nie zatrzymując się na poziomie małej, lokalnej spółki. Czasem pomagała odrobina szczęścia, korzystny zbieg rynkowych okoliczności. Ale najważniejsza była konsekwencja.

Każda z tych historii jest inna, ale mają wiele wspólnych punktów. I właściwie mogą być elementarzem przedsiębiorczości. „Łowcy” nie opowiadają o pieniądzach jako celu samym w sobie, ale jako o narzędziu umożliwiającym rozwój. Napędza ich pasja, ambicja, potrzeba robienia fajnych rzeczy, osiągania wciąż wyższych celów. Mogliby nie pracować, ale co innego mieliby w życiu robić? Im się po prostu chce. A często wydaje im się, że po prostu muszą, bo taka jest ich rola.

Co ważne, to nie są wyłącznie historie o sukcesach, ale też o słabościach, błędach, porażkach. O trudnych wyborach i nietrafionych decyzjach. Często o konieczności wycofania się – dla dobra biznesu, który się zbudowało.

Świetnie czyta się te rozmowy, bo między wierszami dużo tu emocji, osobistych, czasem bardzo intymnych refleksji. Bo to tak naprawdę opowieści o życiu; o tym, co w nim ważne. O relacjach z ludźmi, rodzinie, zaufaniu, odwadze, empatii.

To wreszcie ciekawe spojrzenie na pieniądze, o które przecież w biznesie chodzi. Ale nie znajdziecie tu nic z ekstrawagancji milionerów. Polscy „łowcy” spełniają marzenia, czasem zaspokajają mniejsze lub większe fanaberie, ale do tzw. konsumpcji mają raczej chłodne podejście. Wolą po prostu zarabiać, niż wydawać.

Leszek Kostrzewski, Piotr Miączyński „Łowcy milionów. Dekalog przedsiębiorcy”, Agora SA, 2012 r.

Jerzy Bralczyk, Michał Ogórek "Kiełbasa i sznurek"

Ten, kto twierdzi, że sztuka rozmowy w narodzie wyginęła, jest w błędzie. Michał Ogórek i Jerzy Bralczyk każdym zdaniem w tej książce udowadniają, że można rozmawiać O CZYMŚ i można to robić JAKOŚ - nie tylko w najlepszym stylu, ale też po prostu interesująco. Nie tylko dla siebie, ale przede wszystkim dla innych. Warto posłuchać tej rozmowy, bo to fascynująca opowieść o ludziach, obyczajach, polityce, mediach, literaturze, popkulturze i zwyczajnie o życiu - własnym także. A wszystko - jakże by inaczej - w kontekście naszego języka.

To że prof. Bralczyk i Michał Ogórek są prawdziwymi erudytami i mówić potrafią pięknie, gładko i dowcipnie dla nikogo tajemnicą nie jest. Natomiast to, że tak fajnie potrafią rozmawiać ze sobą - i to na prawie 300 stronach książki - to już jest jakieś zaskoczenie. W dodatku to rozmowa, która nie ma tezy, nie jest "ustawiona" pod jakąś ideę. To rozmowa "mimochodem", ot, pogawędka dobrych znajomych, którzy lubią ze sobą porozmawiać i mają sobie coś do powiedzenia.

"Do czego służy ta rozmowa?" - pyta na wstępie Ogórek. A Bralczyk odpowiada: "Czy rozmowa nie może służyć rozmawianiu?". Jest w tych słowach kwintesencja tego spotkania i tak właśnie ta rozmowa się toczy; w sposób niewymuszony, lekki, spontaniczny. Choć pozornie do niczego nie prowadzi, to sama w sobie jest po po prostu wielką przyjemnością dla czytelnika. I jest to rodzaj przyjemności estetycznej, ale też poznawczej. Na każdej płaszczyźnie.

Bralczyk i Ogórek rozmawiają... właściwie o wszystkim. O swoich traumach z dzieciństwa (a wszystko przez ten piekielny język polski!), o "pokiełbaszonej" inteligencji i e-inteligencji, o grafomanii i grafologii, o Jaruzelskim, Maciarewiczu, Piłsudskim i Bierucie. O Ziemkiewiczu i Urbanie. O profesorskiej brodzie i o Jerzym Gruzie. O Lwowie i Krakowie. O Janie Pawle II i Gombrowiczu. 

Ale o kimkolwiek, czy czymkolwiek rozmawiają Bralczyk i Ogórek robią to w sposób życzliwy, przyjazny, ciepły. Jeśli jest w tym dowcip, to nigdy złośliwy - nawet jeśli ostry. Jeśli jest polemika, to błyskotliwa, ale nie kłótliwa. Po prostu najwyższa klasa.

"Rozmawiają jasno, mądrze i z humorem

i przykładów odnajdziecie tu bez liku,

jak przemiany obyczaju,

losy ludzi, losy kraju

przeglądają się w myśleniu i języku."

Tak o tej książce napisał niezrównany, jeśli chodzi o literackie pointy Wojciech Młynarski.

I nic dodać, nic ująć.

20 listopada o godz. 18  w Traffic Club w Warszawie spotkanie z autorami książki

Jerzy Bralczyk, Michał Ogórek "Kiełbasa i sznurek", rysunki Jacek Gawłowski, Wydawnictwo Agora SA, 2012 r.

Adam Nergal Darski "Spowiedź heretyka. Sacrum Profanum"

Nie wiem, czy to jest dobra książka, ale wiem, że dobrze się ją czyta. I być może włożę kij w mrowisko, ale nie znalazłam w niej nic obrazoburczego, prowokacyjnego, skandalicznego. Może jest więc tak, że każdy znajduje to, czego szuka. Ja byłam ciekawa, co ma do powiedzenia człowiek, który żyje zupełnie inaczej niż ja i który wygrał ciężką bitwę o swoje życie. Znalazłam to, czego szukałam, a nawet dużo więcej. Z tego wywiadu-rzeki wyłonił się obraz ciekawego i konsekwentnego w swoich wyborach artysty, a przy wrażliwego i myślącego faceta.

Sądzę, że potężnym atutem tej książki są jej współautorzy. Nieprzypadkowo z Nergalem rozmawiają osoby, które doskonale go znają. Zarówno Krzysztof Azarewicz, jak i Piotr Weltrowski byli lub są zwiazani z zespołem Behemoth. O liderze grupy wiedzą więc wiele, a to znacznie ułatwia rozmowę. Nie ma przypadkowych i powierzchownych pytań, nie ma zdawkowych odpowiedzi. Wydaje się, że to pogawędka starych dobrych znajomych, którzy nie widzieli się kilka lat i muszą nadrobić zaległości. Czuć, że się lubią, szanują, mają do siebie zaufanie i dlatego coś z tej rozmowy wynika. Przede wszystkim dla czytelnika.

A rozmawiają właściwie o wszystkim. O dzieciństwie, rodzinie, szkole, pierwszych fascynacjach, zauroczeniach i życiowych wyborach. Z tej swobodnej na pozór rozmowy dowiadujemy się, jak wyglądała artystyczna droga Nergala, historia powstania zepsołu Behemoth i wielkiej miłości, jaką jest muzyka. Wydaje się zresztą, że to muzyka i szeroko rozumiana sztuka jest przewodnim motywem tej książki. Od niej wszystko się zaczyna, do niej wszystko się sprowadza. Również kwestie ideologiczne, religijne, społeczne. I nawet jeśli nie zgadzamy się z poglądami Adama Nergala Darskiego, to ich naturalność i prostolinijność z jaką są prezentowane (jakkolwiek by to nie zabrzmiało) pacyfikują negatywne emocje.

Te rozdziały, które budzą zresztą najwięcej emocji poświęcone są chorobie i powrotowi do zdrowia. Nergal otwarcie mówi o swoim życiu sprzed choroby i tak samo uczciwie opowiada o tym, jak zachorował na białaczkę i jak stanął do walki o życie. To nie jest łatwa opowieść. Jest w niej strach, słabość, samotność, czysta fizjologia. I wielka, przeogromna chęć życia.
Ci, którzy czukają w tej książce historii celebryckiego związku Nergala z Dodą, również ją znajdą. Ale w tej historii więcej zwyczajności, niż sansacji - i bardzo dobrze. Gdyż to opowieść o muzyce i pasji; osobista, szczera, mocna.

O tym, że fajnie jest po prostu żyć.

Adam Nergal Darski "Spowiedź heretyka. Sacrum Profanum". Rozmawiają Krzysztof Azarewicz i Piotr Weltrowski, Wydawnictwo G+J Książki, 2012 r.

"Szumowska. Kino to szkoła przetrwania". Rozmawia Agnieszka Wiśniewska

Świetna kobieta, znakomita rozmowa - tak jednym zdaniem mogłabym podsumować tę książkę. Ale warto napisać o niej więcej z kilku powodów. Otóż rzadko się zdarza, by wywiad, który ciągnie się na ponad dwustu stronach, ani na chwilę nie tracił nic ze swojej dynamiki, emocjnonalności i naturalności. Wielka w tym oczywiście zasługa Szumowskiej, ale także autorki, która nie przepytuje, ale rzeczywiście rozmawia. Bez zahamowań, kompleksów, z autentycznym zainteresowaniem.

To dziś jedno z najgorętszych nazwisk polskiego kina. Mało kto nie słyszał o Szumowskiej po jej ostatnim filmie "Sponsoring", w którym główną role zagrała Juliette Binoche. Zarówno o filmie, jak i samej Binoche przeczytamy w tej książce sporo. Widać, że reżyserka jest pod wielkim wrażeniem aktorki; jej talentu, urody, sposobu bycia i zwyczajnie lubi o niej mówić i czuć w tym prawdziwe emocje.

Emocje są zresztą w tej książce bardzo ważne - jeśli nie najważniejsze. Są we wszystkim, o czym opowiada Szumowska. Nieważne, czy chodzi o kino, modę, religię, związki - wszystko ma wysoką temperaturę, jest "jakieś".

Bo i "jakaś" jest sama Małgorzata Szumowska. Niepokorna, idąca "pod prąd", nie dająca się włożyć w żadną szufladkę. I to zarówno w życiu osobistym, jak w filmach, które robi. W rozmowie z Agnieszką Wiśniewską świetnie to widać; nie ma tu krygowania się, ważenia słów, tzw. dyplomacji. Szumowska otwarcie i z wrodzoną sobie bezpretensjonalnością opowiada o swoim dzieciństwie, kontaktach z rówieśnikami, skomplikowanych relacjach z rodzicami, o związkach z mężczyznami, wychowywaniu syna.

Mówi też o kinie; o ulubionych aktorach, reżyserach, o "środowisku" i tzw. kuchni filmowej. Nikomu nie stara się przy tym przypodobać, ale też nie ma w jej słowach negatywnych emocji - ona po prostu mówi to, co myśli i czuje. I dlatego ta rozmowa sprawia wrażenie spontanicznej, szczerej, niezwykle naturalnej. Powiem więcej - nieautoryzowanej. A to, jak sądzę, najlepsza rekomendacja dla tej książki.

"Szumowska. Kino to szkoła przetrwania". Rozmawia Agnieszka Wiśniewska, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2012 r.

Moja ocena 5