środa, 4 lipca 2012

Wiktor Osiatyński "Litacja"

Najpierw Wiktor Osiatyński napisał "Rehab" - swoją drogę dojrzewania do walki z chorobą alkoholową i trzeźwienia. Teraz dołączył "Litację", w której opisuje bardzo osobistą historię zdrowienia - w pełnym tego słowa znaczeniu - i nauki nowego życia. Życia na trzeźwo. Ale "Rehab" i "Litacja" to nie tylko życiowa rehabilitacja alkoholika, który poznaje siebie i buduje nowe relacje z ludźmi. To także znakomita i pod każdym względem uniwersalna analiza ludzkich uczuć, emocji, zachowań. Nad tą lekturą warto się zatrzymać na dłuższą chwilę. I zapewniam, że zostanie ona w Was dłużej, niż tylko chwilę.

O "Rehabilitacji" - najnowszej książce Wiktora Osiatyńskiego piszę TUTAJ

Zacznę od formy, gdyż już ta narzuca nam z góry pewną konwencję; przemyślaną i celową. "Litacja" nie jest dziennikiem, ani autobiografią. Bohaterem książki jest W., a narracja prowadzona jest w trzeciej osobie. To ciekawy i mądry zabieg, dzięki któremu mamy poczucie, iż czytamy  fabularną opowieść. Narrator stoi w niej z boku i choć wie wszystko o W., to jego przekaz wydaje się chłodny, analityczny, pozbawiony zbędnych emocji. W. może być każdym z nas - zdaje się mówić Wiktor Osiatyński. To jest akurat moje życie, ale na moim miejscu; na miejscu W., może być ktokolwiek.

Co do tego, że autor opisuje swoje doświadczenia, nie ma wątpliwości. Jest w "Litacji" kawał życia autora; początek kariery naukowej w Stanach, próby zawodowego odnalezienia się w polskiej rzeczywistości, osobiste relacje z żoną Ewą oraz córkami.  Sukcesy, porażki, nadzieje, wątpliwości. Tym to wszystko trudniejsze, że przeżywane bez znieczulenia, na trzeźwo. Osiatyński w sposób niezwykle szczery, chwilami dla siebie bezwzględny przedstawia trudną, ale też niezwykłą drogę życia w trzeźwości; życia, którego uczy się od podstaw, w którym usiłuje znaleźć dla siebie dobre i bezpieczne miejsce, w którym siebie i swoich najbliższych definiuje na nowo.

Istotą tej historii są emocje. Gdy W. pił, były one uśpione, zniekształcone. Teraz są prawdziwe i trudno sobie z nimi poradzić. Okazuje się, że nie wystarczy nie pić, by myśleć i przeżywać na trzeźwo. Emocjami, które dochodzą do głosu rządzi wciąż niebezpieczne, pijane myślenie. Trzeba więc bardzo uważnie przyglądać się swoim myślom, uczuciom, zachowaniom i wychwytywać w nich fałsz, sprowadzać je na nowe tory. To codzienna, żmudna praca. Wymagająca konsekwencji i charakteru. W. pomaga w tym medytacja i modlitwa. Jest więc "Litacja" także zapisem duchowej przemiany bohatera. Jego stopniowego i bardzo naturalnego zbliżenia z Bogiem.

O tej lekturze mogę powiedzieć, że czyta się ją w tak samo niewymuszony, spokojny i refleksyjny sposób, jak została napisana. Razem z autorem przyglądamy się W. i jego życiu. Analizujemy jego zachowania, relacje z najbliższymi, kibicujemy mu w jego trzeźwości i próbie wyrwania się z kolejnego nałogu - nikotynowego.

Przyglądamy się, ale - co bardzo istotne - nie oceniamy.

To jedna z tych książek, z którymi nigdy się nie rozstaję. Mądra, ważna, potrzebna. 

Wiktor Osiatyński "Litacja", Iskry, 2012 r.

Moja ocena 5

sobota, 30 czerwca 2012

Victoria Cosford "Amore i amaretti"

Jeśli wybieracie się do Toskanii, przeczytajcie najpierw tę smakowitą książkę. A jeśli się nie wybieracie, przeczytajcie ją tym bardziej. To ciepła i lekka opowieść o pięknych krajobrazach, przystojnych Włochach, wytrawnych winach i przepysznej kuchni. Może zakręcić się w głowie...

Victoria, australijska dziennikarka, pokochała Toskanię miłością wielką i odwzajemnioną. W "Amore i amaretti" w lekki, bezpretensjonalny sposób opisuje historię swojej wielkiej przygody w tej włoskiej krainie. Czego my tu nie mamy... Przede wszystkim mężczyźni. Przystojni, uwodzicielscy; znakomici kucharze i kochankowie. Ale też nietrwali w uczuciach, dość swobodnie traktujący relacje z kobietami.

Jeśli mężczyźni, to oczywiście także dobre wino. Autorka zabiera nas do urokliwych winnic, w których popija pyszne Chianti. W restauracjach wybiera wina o nazwach "poetycko brzmiących" i spisuje je skrupulatnie, by jeszcze do nich wrócić.

Ale największą miłością Victorii jest włoska kuchnia.  Autorka nie tylko uwielbia próbować lokalne specjały, ale też sama zaczyna gotować. Robi to z wielką pasją, pomysłowością, wkładając w potrawy dusze i serce. W książce dzieli się z nami swoimi przepisami i to dodatkowa wartość "Amore i amaretti". Tiramisu, ciastka migdałowe, dorsz solony po florencku, risotto z karczochami, leśne fettucine... Po prostu pycha!

Victoria gotuje, sączy wytrawne wina, przeżywa miłosne przygody z kolejnymi mężczyznami i niezmiennie zachwyca się Florencją. Żyje pełnią życia, choć to życie bywa czasem gorzkie - nawet w Toskanii...

Klimatyczna, ciepła opowieść - idealna na wakacje.

Victoria Cosford "Amore i amaretti. Opowieści o miłości i jedzeniu w Toskanii", Wydawnictwo Bellona, 2012 r.

Moja ocena 4,5

Anna Kuziemska "Pępek świata. Z dzieckiem w drodze"

Zaręczam, że po tej książce najdalsza podróż nie będzie Wam straszna. Co tam straszna - im trudniejsze wyzwanie, tym bardziej zapragniecie się go podjąć. Skoro z siedmiomiesięcznym dzieckiem można wyruszyć na Kaukaz... W "Pępku świata" takich historii poznacie znacznie więcej. Ekstremalnych, zachwycających, inspirujących. Rozmówcy Anny Kuziemskiej przekonują, że podróżować całą rodziną, to podróżować naprawdę. To nie tylko przygoda, pasja, ale pomysł na życie; wspólne życie w podróży. 

Autorka pierwszą podróż odbyła ze swoimi rodzicami w wieku... trzech miesięcy. Teraz przemierza świat z mężem i synkiem Frankiem. O pasji wspólnego, rodzinnego podróżowania postanowiła porozmawiać z podobnymi do siebie; rodzicami, którzy od pierwszych miesięcy życia zabierają swoje dzieci w najdalsze zakątki świata.

Kim na co dzień są jej rozmówcy? To na przykład Joanna, pani sędzia i Artur, wiceprezes firmy. Ich miłość rozkwitła podczas podróży do Indii, zaręczyli się w Kapadocji, a ślub wzięli w Buenos Aires. Przyjście na świat dziecka miało być przerwą od podróży, ale... nie wytrwali długo w tym postanowieniu. Półrocznego synka zabrali do Tunezji, którą zjeździli całą publicznymi środkami transportu. W podobny sposób, wspólnie przemierzyli Maroko.

Inni bohaterowie tej książki to nauczyciele, urzędnicy, lekarze, gospodynie domowe, dziennikarze... Łączy ich pasja, którą są podróże. Ale nie z biurem podróży do trzygwiazdkowego hotelu, tylko z własnym pomysłem, planem, mniej lub bardziej ekonomicznie. Taka podróż to profesjonalny projekt; trzeba się do niego bardzo dobrze przygotować - merytorycznie, technicznie, logistycznie... Jeśli włączamy w niego dziecko lub dzieci, wyzwanie jest niepomiernie większe. Ale radość ze wspólnej przygody, wspólnego przeżywania wszystkich wrażeń wynagradza wszystkie trudy.

Zakochałam się w tej książce i jej bohaterach; ludziach niezwykłych, odważnych, poszukujących. O swoich podróżach opowiadają w "Pępku świata" z taką pasją, a wręcz miłością, że jest to zaraźliwe. Podróż to dla nich nieodłączny, a czasem wiodący element wspólnego życia. Dlaczego mielibyśmy wyłączyć z niego nasze dzieci? - pytają. I przekonują, że podróż to dla ich pociech najlepsza szkoła życia.

Anna Kuziemska "Pępek świata. Z dzieckiem w drodze", G+J Książki, 2012 r.

Moja ocena 4,8

środa, 27 czerwca 2012

Zofia Stanecka "Basia i słodycze", "Basia i plac zabaw"

Dziś wyjątkowy post, dla wyjątkowego młodego człowieka, Franciszka, któremu duża porcja dobrych lektur na pewno nie zaszkodzi. Takich książek; ciepłych, mądrych, kolorowych, życzę zresztą wszystkim dzieciom. Rodzice, już Wasza w tym głowa, żeby jak najwcześniej rozbudzać w Waszych pociechach miłość do literatury. To jedna z najlepszych inwestycji, jakie możecie już teraz poczynić. 

"Basia i plac zabaw" to opowieść o niby-zwyczajnej wyprawie do parku. Ale to wyprawa z tatą, więc już choćby z tego powodu jest wyjątkowa. Ile może się wydarzyć podczas takiej wycieczki? Bardzo wiele. Najpierw trzeba się wybrać - a to nie jest takie proste, bo ciągle czegoś brakuje; na przykład Miśka Zdziśka, bez którego nie sposób się obejść. A już na placu zabaw w parku naprawdę wiele się dzieje... Spotkanie z - nomen omen - Frankiem, kłótnia z Kacprem... Rodzice, którzy są bardziej nieznośni, niż ich dzieci. Naprawdę, przyjemnie jest wrócić do domu i powiedzieć mamie, że było FANTASTYCZNIE.


"Basia i słodycze" to kolejna odsłona przygód znanej nam już bohaterki. Tym razem Basia ma urodziny. Z tej okazji może sobie zażyczyć tyle słodyczy, ile tylko zapragnie. Od rodziców dostaje więc cukierki, żelki, lizaki, ciasto i czekoladę... Całą górę słodyczy, które może zjeść na raz! Ale, niestety, to tylko sen. Basia budzi się i... mama sprowadza ją na ziemię. Ze słodyczy może dostać jedynie... rodzynki. Ale urodziny to urodziny - na prawdziwe słodycze też przyjdzie pora. I to tyle, ile dusza zapragnie! Czyżby sen miał się ziścić? Wygląda na to, że tak. Tylko, czy Basia podoła temu wyzwaniu....


Obie książki o Basi i jej rodzinie są pięknie wydane i zilustrowane. Są ciepłe, mądre, naturalne. Pokazują kawałek normalnego życia i podpowiadają, jak tym zwyczajnym życiem można się cieszyć, celebrując codzienność. Basia i jej rodzina to potrafią, dlatego z taką przyjemnością czyta się te zwykłe-niezwykłe opowieści.

Książki wędrują do wspomnianego już Franciszka, który wraz ze swoją rodziną także cieszy się każdą chwilą, wnosząc przy okazji sporo optymizmu w życie innych. Bardzo lubię takich bohaterów i życzę ich sobie zarówno w literaturze, jak i w życiu ;).

Zofia Stanecka "Basia i słodycze", "Basia i plac zabaw", ilustracje Marianna Oklejak, Egmont Polska, 2012 r.

Andrzej Te "Freelancer"

Mam z tą książką problem, gdyż jestem chyba za stara na to, by się zachłysnąć jej treścią, ale jednak nie tak stara, by nie docenić jej świeżego i oryginalnego stylu. To bardzo dobrze napisana proza, ale proza trochę o niczym. W każdym razie o niczym takim, co zostałoby w mojej pamięci dłużej niż trwała lektura. 

Autor miał ambicję pokazać kawałek prawdziwego życia; wejście w dorosłość i brutalną konfrontację z ową dorosłością. Pijacko-narkotykowe ekscesy nastoletniego Iksa Igreka splatają się z historią trzydziestoletniego Iksa Igreka, który właśnie znalazł się na życiowym zakręcie; bez pracy, pieniędzy i pomysłu co dalej.

Iks Igrek jest freelancerem; pracował w domu, na własny rachunek, dopóki nie stracił klientów. Ale nie o pracę w tym chodzi, ale o znacznie więcej. O styl życia. Wokół pojęcia "freelance" bohater tworzy całą filozofię. Ideę, której chce być wierny; niezależnie od wszystkiego. "Freelance to nie zawód, nie praca sama w sobie. Frelance to postawa, której większość z nas pragnie dla siebie; lub kiedyś pragnęła... Freelance to marzenie o wolności, byciu wolnym, niezależnym w życiu, czyli w pracy."

Iks Igrek z jednej strony wierzy we freelance, z drugiej jednak ma świadomość, że to pułapka, w którą sam dał się złapać. To, co miało być wolnością wyboru staje się swego rodzaju pozą, wewnętrznym przymusem. Ucieczka przed dorosłością każe się z tą dorosłością boleśnie zmierzyć. A niezależność niebezpiecznie uzależnia. "Tak. Freelance to marzenia, które można w końcu spełnić... Niestety, tylko we własnych marzeniach..." Nic dodać, nic ująć.

To byłby naprawdę dobry komiks, gdyby wyjąć z tej opowieści obrazki; wyraziste, mocne, chwilami przerysowane. Autor jest bowiem mistrzem dobitnych obrazów; i to zarówno literackich, jak i plastycznych. Ale jako powieść ta historia niebezpiecznie się dłuży i rozchodzi w dziwnych, nie do końca czytelnych kierunkach. Traci przy tym swój wyrazisty, bezkompromisowy charakter. A szkoda, bo napisana jest naprawdę świetnym, świeżym językiem.


Andrzej Te "Freelancer", Novaeres, 2012 r.

Moja ocena 4

niedziela, 24 czerwca 2012

Izabela Czajka Stachowicz "Małżeństwo po raz pierwszy"

To po tym małżeństwie śliczna i kochliwa Bella Hertz powiedziała: "Nigdy nie wyjdę za mąż". Ale zanim złożyła tę deklarację, którą uwieczniła w książce o tymże tytule, przeżyła dwa lata małżeństwa z Aleksandrem Hertzem, początkującym filozofem oraz kilka burzliwych pozamałżeńskich przygód. Nie omieszkała uwiecznić swojego małżeńskiego debiutu i towarzyszących mu romansów w  "Małżeństwie po raz pierwszy". Lektura to smakowita, ponadczasowa i zadziwiająco bezpruderyjna. Pełna humoru, autoironii i barwnych scen z życia międzywojennej bohemy. To najlepsza, moim zdaniem, autobiograficzna książka Czajki.

Polecam także najnowsze wydanie "Dubo...Dubon...Dubonnet..." oraz "Ocalił mnie kowal" Czajki-Stachowicz

Początek tej opowieści jest iście filmowy. 1920 rok; niespełna dziewiętnastoletnia Bella ucieka z domu, zabierając ze sobą młodszą siostrę, gdyż ukochany tatuś nie akceptuje jej narzeczonego Olka (Aleksandra Hertza). Siostry zaszywają się w Nałęczowie, gdzie Bella, udając "doktorkę" udziela porad lekarskich pensjonariuszom uzdrowiska. Tak zarabia na życie, zyskując przy okazji lokalną sławę, jako niezwykle skuteczny lekarz. Jej kariera kończy się jednak szybciej niż się zaczęła, gdyż - jak się wkrótce okazuje - narzeczony przeszedł na judaizm, czym ostatecznie udobruchał tatusia, który zgodził się na małżeństwo. Belli nie pozostało więc nic innego, jak wyjść za mąż...

Młodzieńczy i naiwny poryw serca nie przyniósł jednak nic dobrego. Już podróż poślubna (nie wspominając o nocy) okazała się jedną wielką porażką, a potem było tylko gorzej. To, co Bella brała za miłość, było najwyżej sympatią i podziwem, które po ślubie przerodziły się w obojętność, znudzenie, a potem w niechęć. Niechciana ciąża przelała kielich goryczy - Bella postanowiła porzucić męża. Problem jednak w tym, że dobry i mądry Olek zdążył już zaskarbić sobie sympatię tatusia i ten nie pozwalał córce na rozwód.

Bella rekompensowała więc sobie nieudane małżeństwo barwnym życiem towarzyskim. W gronie jej najbliższych przyjaciół był m.in. Stanisław Ignacy Witkiewicz, który zabierał ją na pijackie eskapady, pakował się razem z nią w kłopoty, a potem uwiecznił w "Pożegnaniu jesieni" jako Helę Bertz, znudzoną monotonią życia, poszukującą mocnych wrażeń córkę żydowskiego przemysłowca. Ale to nie z Witkacym Bella zdradziła po raz pierwszy swojego męża, o czym gorliwie nas w tej książce zapewnia.

I nie sposób jej nie wierzyć, gdyż szczerość i bezpretensjonalność to jedne z najważniejszych atutów tej prozy. Czajka pisze z niebywałą wręcz otwartością, nie szczędząc nam najbardziej pikantnych i intymnych szczegółów ze swojego życia. Robi to jednak z takim humorem, dystansem, lekkością, a chwilami wręcz naiwnością, że nawet najtrudniejsze momenty z jej życia są po prostu przezabawne. Ale jest w tym, poza fantazją, coś jeszcze; wielka życzliwość do świata, tolerancja, zrozumienie dla ludzkich słabości. Bella kocha ludzi, uwielbia się bawić, sprawiać radość. I tego samego oczekuje od innych. Może dlatego tak trudno wytrwać jej przy jednym mężczyźnie...

W pełni ją rozgrzeszam, gdyż dzięki temu podarowała nam wyśmienite opowieści ze swojego życia. Tę opowieść oceniam najwyżej - za dowcip, odwagę i wyjątkowy styl.

Izabela Czajka-Stachowicz "Małżeństwo po raz pierwszy", Wydawnictwo W.A.B., 2012 r.

Moja ocena 5

sobota, 23 czerwca 2012

Katarzyna Enerlich "Studnia bez dnia"

W tej opowieści pierwsze skrzypce gra Toruń; piękny, tajemniczy, chwilami groźny. Zręcznie wykorzystując historię i legendę związaną z miastem, autorka zabiera nas w niezwykłą, choć współczesną podróż. Zaglądamy w mroczne zaułki Torunia, spacerujemy po rynku, gubimy się w krętych uliczkach. Podróż to niezwykła, bo pełna namiętności, emocji i zagadek.  

Czy żona i kochanka opłakujące ukochanego mężczyznę mogą po jego śmierci zostać przyjaciółkami? Okazuje się, że tak. Śmiertelny wypadek niewiernego męża Marceliny jest początkiem jej nowego życia. Nie dość, że zaprzyjaźnia się z jego kochanką Natalią Anną, wprowadza do starej kamienicy "z charakterem", to jeszcze znajduje nową pracę.

Rewolucja jest jej potrzebna, by nie myśleć o zdradzie męża odkrytej kilkanaście minut przed jego wypadkiem oraz odciąć się od przeszłości i bolesnych wspomnień. Nowa praca wydaje się doskonale temu służyć. Marcelina zaczyna prowadzić stoisko z pamiątkami pod pomnikiem Kopernika. Rzeźbiarz Tadeusz Zawiejski, dla którego pracuje, wkrótce proponuje jej dodatkowe zajęcie - ma mu pomagać przy odlewach figurek w jego pracowni na Podmurnej. Kobieta świetnie się w tym odnajduje, a przy okazji dokonuje niezwykłego i sensacyjnego odkrycia w pracowni. Staje się ono początkiem jej - i nie tylko jej - kłopotów...

Ten sensacyjny i kryminalny (jak się okazuje) wątek jest w tej książce ważny, ale czy najważniejszy? Mnie ujęło w niej wiele innych rzeczy.  Nie napiszę o wszystkich, ale wspomnę o świetnym tle historycznym i znakomitym, kobiecym wyczuciu tematu.

Czyta się tę książkę z przyjemnością, a chwilami ze sporym napięciem. Historia miesza się tu z legendą, przeszłość z teraźniejszością. Wątek sensacyjny ma wymiar, że tak powiem, dydaktyczny.

Dla mnie jednak największą wartością "Studni bez dnia" jest obraz Torunia - miasta, którego nie znam, a które mnie w tej książce zachwyciło. Autorce udało się uchwycić zarówno jego niezwykły, aktualny klimat, jak i ducha przeszłości. Zdjęcia miejsc sportretowanych w książce to dodatkowy jej walor.

Jedyne natomiast, co mnie nie do końca w "Studni bez dnia" przekonało, to niby-przyjacielskie relacje Marceliny i kochanki jej męża - dla mnie raczej niewiarygodne psychologicznie i powierzchownie potraktowane. A skoro już autorka zdecydowała się na tę dość ryzykowną konstrukcję, to mogła rozbudować postać Natalii Anny, tak by relacje między kobietami miały silniejszą podstawę psychologiczną. Ale to jedyny słabszy punkt, który nie wpływa na odbiór całości. I, podkreślam, to mój osobisty odbiór.

Polecam tę ksiażkę tym, którzy Toruń znają, jak i tym, którzy nigdy w tym mieście nie byli. Zaręczam, że zapragną się do niego wybrać. Mając w pamięci miejsca uwiecznione w tej książce.

Katarzyna Enerlich "Studnia bez dnia", Wydawnictwo MG, 2012 r.

Moja ocena 4,6 

czwartek, 21 czerwca 2012

Zapowiedzi na lipiec cz. I: Ake Edwardson "Kamienny Żagiel" i PM Nowak "Ani żadnej rzeczy"

"Kamienny żagiel" Ake Edwardsona i "Ani żadnej rzeczy..." PM Nowaka to kryminalne premiery Czarnej Owcy zaplanowane na lipiec. Mam słabość zarówno do polskich, jak i skandynawskich kryminałów, więc obu pozycji na pewno nie przegapię.





Kamienny żagiel
Ake Edwardson
Wydawnictwo Czarna Owca (Czarna Seria)
premiera 11.07.2012

Podczas drugiej wojny światowej u wybrzeży Szkocji zaginął John Osvald, szwedzki rybak. 60 lat później jego syn Axel w tym samym miejscu znika bez śladu. Na prośbę jego córki Erik Winter podejmuje się przeprowadzić śledztwo wraz ze szkockim kolegą po fachu Stevem MacDonaldem. Tym razem śledztwo przybiera nieoczekiwany obrót.

"Książka jest łatwa w lekturze, wystudiowana, czasami liryczna (...)"
Jan Arnald, Göteborgs Posten

"Kamienny żagiel” jest powieścią nieco inną niż dotychczasowe kryminały Edwardsona, i  specyficzny, ostry choć poetycki  styl jego pisarstwa jest tu bardziej dostrzegalny niż zwykle. Gdy czyta się Kamienny żagiel, język wydaje się cudowny (...) Ta książka warta jest przeczytania każdego najdrobniejszego jej słówka."
Gunilla Widding, Skĺnska Dagbladet

"Niewielu jest szwedzkich autorów, którzy piszą z taką pasją i empatią jak Edwardson (...)  na obszarze literatury kryminalnej nie ma obecnie bardziej interesującego bohatera niż Erik Winter."
Marie Peterson, Dagens Nyheter

"Książka jest oczywiście fascynująca – jak zawsze w przypadku Edwardsona – i od początku do końca obgryzałam sobie paznokcie."
Margareta Norlin, Aftonbladet


Ani żadnej rzeczy
PM Nowak
TU RECENZJA
Wydawnictwo Czarna Owca (Czarna Seria)
 premiera 25.07.2012

W willi położonej w podwarszawskiej Podkowie Leśnej od strzału w głowę ginie 39-letnia kobieta. Komisarz Jacek Zakrzeński z Komendy Stołecznej Policji podejrzewa, że za zbrodnią stoi ekscentryczny pan domu, jednak jego alibi wydaje się niepodważalne. W miarę trwania śledztwa krąg podejrzanych się powiększa. Sprawę nadzoruje młody prokurator Kacper Wilk. Zakrzeńskiego początkowo irytują jego dziwaczne maniery i brak pewności siebie, ale z czasem docenia fakt, że prokuratorem można dowolnie sterować. Nie wie jednak, że Wilk ma swoje tajemnice.

Gdy śledztwo trafia na pierwsze strony gazet, sprawy wymykają się spod kontroli. Zakrzeński powoli traci nadzieję na schwytanie sprawcy, za to Wilk zaczyna mieć własne pomysły...

wtorek, 19 czerwca 2012

Sylwia Zientek "Złudzenia, nerwice i sonaty"

To jedna z ciekawszych książek polskich autorek, jakie czytałam w ostatnich latach. W dodatku to debiut; błyskotliwy, obiecujący, ważny. Zdecydowanie wyróżniający się na rynku tzw. kobiecej literatury.

Andżelika skończyła trzydziestkę, ma dwójkę fantastycznych dzieciaków, kochającego męża, dobrą pracę, kilka kart kredytowych, z których robi nieustający użytek i... wciąż czegoś jej brakuje, coś jest nie tak. To "coś" powoduje nagłe bicie serca, ataki paniki, strach i pustkę, nad którymi nie sposób zapanować.

Czy Andżelika jest nieszczęśliwa? Ależ jest szczęśliwa! W chwili, gdy kupuje sandały Prady na gigantycznym koturnie, albo błyszczyk Diora, albo sączy swoją codzienną dawkę wytrawnego, czerwonego wina. Bicie serca i duszność ustają, pustka wypełnia się upragnionymi przedmiotami, a strach mija. Do następnego poranka, do następnego dnia.

Andżelika chce żyć inaczej, niż jej wiecznie niezadowolona ze wszystkiego matka. Zgorzkniała, zmęczona, wspomagająca się relanium, zatruwająca życie całej rodzinie. I jest przekonana, że żyje inaczej. Ma przecież upragnione mieszkanie wypełnione designerskimi przedmiotami, ubrania z najnowszych kolekcji, kosmetyki z najwyższej półki. Jest piękna, zadbana, seksowna, jeździ na zagraniczne wycieczki, a swoim dzieciom nie żałuje niczego. Tylko skąd ta pustka, ta potrzeba wciąż nowych, powierzchownych doznań, to poczucie bezsensu?

Gdy poznajemy bliżej matkę Andżeliki, Krystynę, okazuje się, że w ich na pozór zupełnie innych doświadczeniach są istotne podobieństwa. Obie nie potrafią żyć "tu i teraz", raczej tęsknią za swoim wyobrażeniem o życiu, niż żyją naprawdę. Swoją frustrację przenoszą na najbliższe otoczenie; są smutne, roszczeniowe, czekające na cud, który zmieni ich życie. A cud się nie zdarza.

Ta znakomicie przeprowadzona vivisekcja bohaterek sięga do najbardziej wrażliwych, drażliwych i intymnych przestrzeni. Andżelika przegląda się w swojej matce jak w lustrze, a tamta z kolei w swojej matce. Koło się zamyka: każda inna, wszystkie do siebie podobne. Powielające ten sam schemat; bezradności, autodestrukcji, uzależnień branych mylnie za potrzeby lub pragnienia.

Zdecydowanie polecam. Rzadko zdarza się tak dobry i mądry kawałek kobiecej prozy w polskim wydaniu. Czekam na więcej.

Sylwia Zientek "Złudzenia, nerwice i sonaty", Prozami, Dobra Literatura, 2012 r.

niedziela, 17 czerwca 2012

Lillian Glass "Toksyczni mężczyźni"

Nie ma znaczenia, czy jesteś ekspedientką, pielęgniarką, nauczycielką, czy panią psycholog. Czy masz 17, czy 70 lat. W każdym momencie swojego życia możesz trafić na mężczyznę, które ci je skutecznie zatruje. I to zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej. W "realu" i "w sieci". Nie ma jednej prostej odpowiedzi, jak się uwolnić od takiego faceta, ale rozpoznanie go jest już pierwszym krokiem do tego, by nie stać się jego ofiarą - pisze autorka "Toksycznych mężczyzn". Książki pod wieloma względami pouczającej.

Jaki - najprościej mówiąc - jest toksyczny mężczyzny? Taki, który sprawia, że kobieta zaczyna źle o sobie myśleć - odpowiada dr Lillian Glass, psycholożka specjalizująca się w komunikacji i mowie ciała. W swojej najnowszej książce, tym razem w całości poświęconej mężczyznom, pochyla się ona kobietami, które miały nieszczęście związać się z partnerami stosującymi wobec nich przemoc słowną, emocjonalną, fizyczną. "Większość kobiet pozostających w związkach z toksycznymi mężczyznami ma wrażenie, że jest w potrzasku. Albo boją się coś z tym zrobić, albo nie wiedzą, jak zmienić swoje położenie." - pisze Glass.

Takim właśnie kobietom-ofiarom autorka usiłuje pokazać, że ich sytuacja nie jest bez wyjścia i w każdej chwili, dzięki świadomym i konsekwentnym działaniom mogą położyć kres wyniszczającemu związkowi. To nie musi oznaczać od razu rozstania, które jest ostatecznością, ale postawienie wyraźnej granicy, której nikomu nie można przekraczać - ani w życiu osobistym, ani zawodowym. Tą granicą jest nasza godność osobista, poczucie własnej wartości, szacunek dla siebie samego.

Okazuje się, że kobiety często same wybierają sobie mężczyzn, którzy niszczą ich życie. Robią to mniej lub bardziej świadomie. Despotyzm biorą za stanowczość i męskość, chorobliwą zazdrość jest dla nich przejawem miłości, a zaborczość - troskliwości. Z czasem to, co było początkowo zaletą, staje się udręką, przybierając patologiczne rozmiary. Aby wyjść z opresji, trzeba sobie jednak uświadomić, że w niej jesteśmy. A to można zrobić rozpoznając potencjalnego oprawcę.

Autorka rozróżnia jedenaście typów toksycznych mężczyzn: zazdrosnego rywala, aroganckiego mądralę, manipulanta, dręczyciela, ofiarę, mięczaka, narcyza, czy socjo-pchychopatę. Każdemu z nich przypisuje cechy i zachowania, które jednoznacznie świadczą o tym, że powinno się ich unikać. To wskazówka dla kobiet, które już są w toksycznym związku i przestroga dla tych , które dopiero w taki związek wchodzą (ciekawy rozdział o toksycznych typach w internecie, warto zerknąć).

Tę lekturę polecam zarówno kobietom, jak i mężczyznom. Sądzę, że może przydać się na polu uczuciowym, towarzyskim, jak i zawodowym. Pewne zasady i schematy działania są bowiem uniwersalne i odnoszą się do obydwu płci, jak również do każdej dziedziny życia.

Lillian Glass "Toksyczni mężczyźni", Dom Wydawniczy Rebis, 2012 r.

Moja ocena 4,6

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...